رشد شرکت‌های دانش‌بنیان در گرو حمایت مالی از آن‌ها نیست

شرکتهای دانشبنیان اگر کار خود را بر محور دانش و نوآوری قرار دهند، برای حرکت خود در این مسیر وابسته کمک مالی نیستند و باید مقصد خود را برای موفقیت در توسعه دانش و فناوری و ارائه محصولی با توانایی ایجاد ارزش افزوده، جستوجو کنند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: شايد بد نباشد شرکتهاي «دانشبنيان» را به عنوان ستونهاي اقتصاد دانشبنيان و پيشران اقتصاد مقاومتي، بار ديگر بشناسيم، چراکه با تعريف صحيحي از اين شرکتها بر اساس شناخت ماهيت آنهاست که ميتوان ضمن رفع نيازها و دغدغههايشان، جايگاهمان را يک گام به سوي ثروتآفريني، اقتدار و اشتغال نزديکتر ترسيم کنيم.

هنگامي که شرکتي با عبارت دانشبنيان شناخته ميشود، نشان ميدهد چنين شرکتي نسبت به کاري که ديگر شرکتها براي درآمدزايي انجام ميدهند، تمايزهايي دارد و اين تمايز درآمدي است که از راه نوآوري، دانش و فناوري خود ايجاد ميکند. براساس همين تعريف، شرکتهاي دانشبنيان اگر کار خود را بر محور دانش و نوآوري قرار دهند، براي حرکت خود در اين مسير وابسته کمک مالي نيستند و بايد مقصد خود را براي موفقيت در توسعه دانش و فناوري و ارائه محصولي با توانايي ايجاد ارزش افزوده، جستوجو کنند. آنچه شرکتهاي دانشبنيان نياز دارند تا دانش و تجربه و ماده اوليهاي را که در دست دارند، به محصولي با توان ايجاد ارزش افزوده بدل کنند، زمينه مساعد براي اين کار است.

زماني که با مدرک دکتري مهندسي شيمي از دانشگاه لندن به کشور بازگشتم، سرمايه مفهوم عيني نداشت و مسيري پيش رو بود که دو راهي ميان فعاليت در حوزه فناوري و ايجاد درآمد از اين راه و ديگر حوزهها را از هم جدا ميکرد. بنابراين با ورود به عرصه تحقيقات و فناوري، دانش و توانمندي خود را به عنوان سرمايه اصلي هزينه کردم و بهمرور عرصه باز شد. همين امر در درازمدت باعث شد افراد صاحب دانش و تجربه ديگري به ما بپيوندند و سپس با آغاز کارهاي اساسي، حرکت در مسير توليد محصولي که ضمن ايجاد ارزش افزوده بتواند نيازي از نيازهاي کشور را تامين کند، شتاب بيشتري به خود گرفت.

تجربه فعاليت چندساله در اين حوزه نشان داده است که نبايد فراموش کرد آنچه رشد ديگر شرکتهاي فناوري را به همراه داشته باشد، حمايت مالي از اين شرکتها نيست، زيرا پيش از دريافت وام يا هرگونه تسهيلات مالي ديگر ميبايست توانمندي بازپرداخت آن، با توليد يک خدمت يا محصول درآمدزا، داراي بازار تجاري و به طوريکه بتواند زمينه حرکت رو به رشد شرکت را فراهم کند، وجود داشته باشد. بنابراين مهمترين چيزي که ميتواند رشد شرکتهاي فناور را به همراه بياورد، بازار است و شرکتها بيشتر از هرگونه حمايت مالي، نيازمند بازار هستند. آن هم نه به صورت انحصاري، بلکه با ايجاد فضاي امني براي رقابت با رقبايي که جايگاه علم و فناوري در توليد محصول را نميدانند و براي توليد محصول نوآورانه و مبتني بر فناوري، ارزشي قائل نيستند.

در ارزيابي پروپوزال
ها و پيشنهادهايي که به دستگاهها ارائه ميشود، ميتوان يک امتياز براي شرکتهاي فناور قائل شد، که شرکتها بتوانند اين فضا را براي رقابت داشته باشند.

سالي يک يا دو مناقصه از شرکتهاي بزرگ حوزه نفت ارائه ميشود که در اين فرصت ايجاد شده براي شرکتها، ميان شرکتي که بيش از صد نفر کارآزموده و تحصيلکرده را به فعاليت مشغول کرده است، با شرکتي که هيچيک از مولفههاي نوآور بودن و فناور بودن را ندارد، نبايد جايگاهي يکسان متصور بود و به اين دو از يک زاويه نگريسته شود.

شرکتهاي دانشبنيان، شرکتهايي هستند که نيروي انساني حکم سرمايه را براي آنها دارد و براي ادامه حيات اين شرکتها ضروري است. بنابراين بايد زمينه حفظ و بهرهمندي مطلوب از اين سرمايه براي شرکتها فراهم شود. شرکتهاي فناورياي هستند که دهها ميليارد تومان مطالبه دارند که کمک به رشد شرکت با تکيه به انگيزه نيروي انساني، مستلزم پرداخت به موقع اين مطالبات از سوي پيمانکاران دولتي است و بايد در بازپرداخت اين مطالبات نيز ميان شرکتهاي دانشبنيان و ديگر شرکتها تمايز قائل شوند. اين موضوع يعني توجه به دانشبنياني بودن شرکتها بيشتر از صدور مصوبهها و الزامهاي قانوني، نيازمند فرهنگسازي و شناخته شدن اين موضوع از سوي ميزبانهاي خدمات و محصولات شرکتهاست.

کنترل و فيلتراسيون دقيق شرکتها، با ارزيابيهاي دورهاي و منظم موضوع مهم ديگري است که تحقق آن حفظ اعتبار دانشبنيان و تلاش شرکتها براي حفظ اين نشان به عنوان يک مزيت نسبي نسبت به ديگر شرکتهايي است که از اين توانمندي و ويژگي برخوردار نيستند.

با يک مثال قصد دارم به اهميت و ضرورت يک اقدام حياتي براي رونق کسب و کار شرکتهاي فناور اشاره کنم. کشور ما بيش از 200 فيلد پردازشنشده نفتي دارد که نشان ميدهد بازار حفاري را همچنان بازاري زنده و پررونق ميسازد، اما اين بازار زماني در اختيار  شرکتهايي که اکنون در اين حوزه فعال هستند، قرار ميگيرد که مزيت و وجه تمايز در اختيار اين شرکتها باشد و آن چيزي جز سوار شدن مفهوم دانش، فناوري و نوآوري بر بستر اين حوزه نيست.

راه فراروي شرکتهاي دانشبنيان که در تلاطم رقابت بازار سخت در تلاشند تا با نوآوري و فناوري خود شکل نويي از خدمات و محصولات را ارئه دهند، راهي روشن است و اميدوارم با ايجاد زمينههاي مناسب يادشده براي اين شرکتها، کشورمان با شتاب بيشتري در مسير توسعه اقتصاد دانشبنيان حرکت کند.


منبع: ماهنامه دانش بنیان

تاریخ انتشار : 1395/12/24
کد : 73737
تعداد بازدید: 1404