سه شنبه 20 آذر 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

چراغ خورشيد در شب سياه

تاريخ اسلام نشان مي‌دهد مسير توسعه دانش چقدر مديون مسلمانان بوده است، طوري که بسياري از مورخان نقش علماي مسلمان را در رنسانس اروپايي نمي‌توانند انکار کنند.

تاريخ اسلام نشان مي‌دهد مسير توسعه دانش چقدر مديون مسلمانان بوده است، طوري که بسياري از مورخان نقش علماي مسلمان را در رنسانس اروپايي نمي‌توانند انکار کنند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: شما را نمي‌دانم اما من نخستين تصويري که از ديدن فيلم‌هاي مربوط به گروه تروريستي داعش در ذهنم نقش مي‌بندد، جهل و جهالت است. آن مردهاي عاصي خشن با ريش‌هاي بلند و صورت‌بندهاي سياه، آن جوانان متعصب اروپايي و اخيرا هم آن کودکان از همه جا بي‌خبر که رفته رفته دارند به ماشين‌هاي آدم‌کشي تبديل مي‌شوند، نماد مجسم و محکم يک جور جهل و ناداني ستبر هستند.

شوربختانه در رسانه‌هاي جهان داعش نماينده قسمتي از عالم اسلام است، چه بسا کساني که آگاهي و درکي از حقيقت اديان ندارند، داعش را چهره واقعي اسلام بپندارند اما کساني که مي‌دانند داعش محصول چه پروژه‌اي است خون دل مي‌خورند و از اينکه چنين جانوراني در قلمرو دنياي اسلام رشد مي‌کنند، انگشت تاسف و حيرت به دندان مي‌گزند. واقعيت اين است که تاريخ اسلام نشان مي‌دهد مسير توسعه دانش چقدر مديون مسلمانان بوده است، طوري که بسياري از مورخان نقش علماي مسلمان را در رنسانس اروپايي نمي‌توانند انکار کنند.

 بعضي‌ها اعتقاد دارند داعش مباني نظري قدرتمندي ندارد، بعضي هم مي‌گويند داعش اتفاقا محصول نوعي از تفکر است که در تاريخ پيشينه‌اي هم دارد. طرفدار هر نظريه‌اي باشيم، يک چيز مثل روز روشن است و آن اينکه تاريخ داعش در فقر و فقدان عقل‌گرايي متولد مي‌شود. جايي که عقل غايب شود داعش رشد مي‌کند و جايي که گروهي مانند داعش رشد کند، کج فهمي‌ و جهالت و تندي و پرخاش و عصبانيت و جرم و جنايت فرصت ظهور و بروز پيدا مي‌کند. برعکس آن چيزي که تصور مي‌شود، داعش صرفا يک گروه نيست بلکه نوعي نگاه به جهان و عالم و آدم است، نگاهي که تعصب و توحش را به هم مي‌آميزد و در غياب عقل و علم و فرهنگ، ناخن به چهره مهربان دين مي‌کشد.

اين در حالي است که در نظر اغلب کساني که با تاريخ اديان آشنايي دارند، بخصوص خود غربي‌ها، اسلام هميشه خدا حامي‌علم و تفکر و دانش بوده است. دست کم ظهور دانشمندان مسلماني که به برکت طلوع و تولد اسلام، نامشان در جهان پرآوازه شد، اين ادعا را تاييد مي‌کند. بنابراين جاي ترديد باقي نمي‌ماند که يکي از راه‌هاي مقابله با تفکر داعش -نه فقط گروه داعش- احياي راه علم و دانش است، راهي که پيش از اين دين مبين هم آن را تاييد کرده و بر اهميت آن تاکيد کرده است. اجاره بدهيد اين يادداشت را با نقل جملاتي از رهبر معظم انقلاب اسلامي‌به پايان ببرم؛ ايشان درباره همين موضوعات گفته‌اند:« در اسلام ضديت دين با علم و ضديت دين با عقل، اصلاً معنا ندارد.

 در اسلام يکي از منابع حجت براي يافتن اصول و فروع ديني، عقل است؛ اصول اعتقادات را با عقل بايستي به‌دست آورد؛ در احکام فرعي هم عقل يکي از حجت‌هاست. اگر شما به کتب احاديث ما نگاه کنيد - مثل کتاب «کافي» که هزار سال پيش نوشته شده - اولين فصل آن، «کتاب العقل والجهل» است که اصلاً فصلي است در باب عقل و ارزش و اهميت آن و اهميت دانايي و خردمندي. اسلام همچنين نسبت به علم، مهمترين حرکت و مهمترين تحريک و تحريص را داشته است. تمدن اسلامي‌به برکت حرکت علمي ‌که از روز اول در اسلام شروع شد، به‌وجود آمد. هنوز دو قرن به‌طور کامل از طلوع اسلام نگذشته بود که حرکت علمي‌جهش‌وار اسلامي‌به‌وجود آمد؛ آن هم در آن محيط. اگر شما بخواهيد آن حرکت علمي ‌را با امروز مقايسه کنيد، بايد قطب‌هاي علمي ‌امروز دنيا را در نظر بگيريد، بعد فرض کنيد که کشوري در نقطه‌ دوردستي از دنيا قرار دارد که دور از هر گونه مدنيتي است؛ اين کشور وارد ميدان تمدن مي‌شود و به فاصله‌ مثلاً صد يا صدوپنجاه سال، از لحاظ علمي‌ بر همه‌ آن تمدن‌ها فائق مي‌آيد؛ اين يک حرکت معجزآساست؛ اصلاً قابل تصور نيست. اين نبود مگر اين‌که اسلام به علم، فراگيري آن و تعليم دادن علم و زندگي عالمانه، تحريص داشت.

 اصلا ببينيد در احاديثي که در زبان‌هاست و گاهي مورد تعمق قرار نمي‌گيرد، چقدر بعضي از نکات مهم هست: «النّاس ثلاثه: عالم و متعلم علي سبيل نجاه و همج رعاع»؛ اصولاً ما سه دسته انسان داريم: انسان‌هايي دانشمندند؛ انسان‌هايي در طريق دانستن هستند؛ بقيه، همج رعاع هستند. همج رعاع يعني انسان‌هاي سرگردان، بي‌ارزش و بي‌وزن. مي‌بينيد که اسلام اصلا  نسبت به علم، در درجه‌ اول، ارزش را روي علم مي‌برد؛ چه داشتن علم و آموختن آن به ديگران و چه فراگيري علم. محيط اسلامي، چنين محيطي است...»

 

تاریخ انتشار : 1395/04/15
کد : 73387
تعداد بازدید: 58

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601