جمعه 27 مهر 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

سارقان علمی دانشگاهی کدامیک از ویژگی‌های پژوهش‌گران را ندارند؟

از آن‌جايي که خيلي از دانشجويان و محققان تازه‌کار مهارت کافي براي نوشتن متون علمي ندارند، ممکن است به صورت خودآگاه و ناخودآگاه دست به سرقت علمي- ادبي بزنند.

از آن‌جايي که خيلي از دانشجويان و محققان تازه‌کار مهارت کافي براي نوشتن متون علمي ندارند، ممکن است به صورت خودآگاه و ناخودآگاه دست به سرقت علمي- ادبي بزنند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: سيدحسن اسلامي در مقاله‌اي با عنوان «چو دزدي با چراغ آيد: سرقت علمي در سطح دانشگاهي» مي‌نويسد: «اگر شخصي، مقاله يا کتابي را منتشر کند و در آن از نوشته‌هاي ديگران به شکل مستقيم يا غيرمستقيم استفاده نمايد، اما از اشاره به منابع نوشتار خود به شکلي دقيق و متعارف بپرهيزد يا در اين کار کوتاهي نمايد، يا چنان وانمود کند که اين نوشته زاده و حاصل تاملات شخصي خويش است، مرتکب عملي شده است که به آن انتحال، يعني به خود بستن و سرقت علمي مي‌گويند.» اما چه کساني بيشتر در اين ورطه مي‌افتند و فاقد کدام ويژگي‌هاي يک پژوهش‌گر موفق هستند که دستشان به اين نوع دزدي‌ها آلوده مي‌شود؟

1. از تفکرات خود براي انجام پژوهش استفاده نمي‌کنيد

وقتي قرار است مقاله علمي يا پايان‌نامه بنويسيد، از شما انتظار مي‌رود که در مورد موضوع مورد نظر مطالعه کافي داشته باشيد، سراغ افراد آگاه در اين حوزه برويد، منابع و ماخذي را که پيش از اين مورد استفاده قرار گرفته، پيدا و طبقه‌بندي کنيد و با استفاده از داده‌هاي به‌دست‌آمده مقاله‌اي را در شکل اصلي يا اورژينال آن عرضه کنيد. به عبارت ديگر قرار است شما از اطلاعات قبلي استفاده کنيد تا ديدگاه فعلي خود را بر اساس متدهاي علمي بنويسيد. سروکله اموال مسروقه ادبي از کجا پيدا مي‌شود؟ از آن‌جايي که شما نمي‌دانيد چطور بايد استدلال کنيد، يا استدلال‌هاي خود را به روش علمي بپرورانيد. البته منظور اين نيست که براي پيش‌گيري از سرقت علمي ادبي اصلا از عقايد و آراي پژوهش‌گران ديگر استفاده نکنيد، بلکه قرار است از نقل عين ايده آن‌ها در مقاله خودتان خودداري کنيد.

2. بلد نيستيد زمانتان را مديريت کنيد

يکي دو هفته بيشتر تا زمان تحويل پروژه‌تان باقي نمانده است و قطعا هيچ چيزي شيرين‌تر از اين وسوسه وجود ندارد که بخش‌هايي از پژوهش‌هاي ديگران را کپي و در مقاله خودتان پيست کنيد! از آن‌جا که وقت کافي براي تحقيقات اوليه نداريد و نوشتن پايان‌نامه يا مقاله يا پروژه‌تان را تا آخرين وقت به تاخير انداخته‌ايد، احتمالا مجبور مي‌شويد به دسترنج ديگران پاتک بزنيد، چون حتي آن‌قدر وقت نداريد که بخشي از جملات آن‌ها را پس و پيش کنيد! براي اين‌که در اين دام نيفتيد، يک راه‌حل بيشتر وجود ندارد. آن هم اين‌که قورباغه‌تان را همان اول قورت بدهيد.

هفت اصل کلي براي آموزش مديريت زمان به محققان تازه‌کار وجود دارد، از جمله:

ـ محاسبه مدت زمان انجام تمامي كارها

ـ تخمين اين‌که براي پيدا کردن هر منبع يا کتاب چقدر بايد در کتاب‌خانه يا فضاي مجازي وقت بگذاريد.

ـ تخمين مدت زمان مورد نياز براي مطالعه يک منبع يا يک بخش از کتابي که لازم داريد.

ـ تخمين زمان مورد نياز براي يادداشت‌برداري

ـ تخمين مدت زمان نهايي کردن پروژه

ـ تهيه جدول زماني

ـ تبديل کارهاي بزرگ به وظايف کوچک و تکميل آن‌ها در مدت زمان برنامه‌ريزي‌شده

3. نمي‌توانيد بحثتان را به صورت روشن ارائه دهيد، يا توانايي پاسخ‌گويي به سوال‌ها و پيش‌فرض‌هاي مطرح‌شده را نداريد

مقاله‌اي که بحث روشن نداشته باشد و صرفا تکرار نظريات و ايده‌هايي باشد که در مقالات قبلي تکرار شده است، به‌هيچ‌وجه نمي‌تواند در مجامع علمي مطرح شود و به جايگاهي برسد. محققاني که به تقلب علمي - ادبي دست مي‌زنند، اغلب از ضعف خود براي روشن کردن بحث آگاه هستند و به همين خاطر در دام مي‌افتند.

4. مهارت تحليل و نقد نداريد

ازجمله کساني هستيد که صرفا يک‌سري اطلاعات و عبارات را از مقالات ديگران استخراج مي‌کنيد و بدون اين‌که آن‌ها را نقد يا نظرات خود را به آن‌ها اضافه کنيد، در مقاله خودتان به آن‌ها اشاره مي‌کنيد؟ اگر پيش از استفاده از اطلاعات يک منبع يک‌سري سوال مشخص را از خودتان بپرسيد و سعي کنيد به آن‌ها پاسخ دهيد، ديگر نيازي به تقليد و تقلب نداريد، بلکه مي‌توانيد آراي ساير پژوهش‌گران را مورد ارزيابي و نقد قرار دهيد.

اين سوال‌ها شامل موارد زير است:

ـ نويسنده مقاله کيست؟     

ـ منابع مقاله چيست؟ چه زمان و در کجا منتشر شده است؟ 

ـ فرضيه اصلي نويسنده چه بوده است؟      

ـ آيا نويسنده فرضيه‌اش را با مدارک کافي اثبات کرده است؟

ـ آيا متن علمي ديدگاه جديدي را ارائه مي‌دهد، يا فرضيه‌اي را مجددا بيان مي‌کند که در گذشته با آن مواجه شده‌ايد؟

ـ آيا اين متن علمي، با سوالي که شما در حال يافتن پاسخ آن هستيد، ارتباطي دارد؟

5. به اندازه کافي تحقيق نکرده‌ايد

اگر منابعتان کم و محدود باشد، اصلا بعيد نيست که مجبور به سرقت ادبي شويد. هر مقاله پژوهشي نيازمند يک‌سري مطالعات گسترده است تا ديد بهتر و وسيع‌تري درباره مهم‌ترين نظريات و تفاسير مطرح‌شده در آن حوزه پيدا کنيد. در ضمن هر چه منابعي را که به کار مي‌بريد، بيشتر باشد، مهارت بيشتري براي آميختن اين منابع با يکديگر نياز داريد و هر چه منابع کمتر باشد، به‌طور تصادفي‌تري مي‌توانيد با برداشتن بيش از حد مطلب از يک منبع، سرقت علمي يا ادبي کنيد.

6. به‌خوبي يادداشت برنداشته‌ايد

برخي از دانشجويان موقع يادداشت‌برداري کلمه به کلمه از روي يک منبع نسخه‌برداري کرده و موقع نقل آن عينا جمله مورد نظر را تکرار مي‌کنند. اين مسئله ممکن است به صورت تصادفي اتفاق افتاده باشد، اما به‌هرحال نوعي سرقت علمي - ادبي است.

دقت در يادداشت‌برداري احتمال چنين سرقت‌هايي را کاهش مي‌دهد. حتما يک سيستم مشخص براي متمايز کردن آن‌چه مستقيم از منابع کپي‌برداري مي‌کنيد، از آن‌چه خود يادداشت کرده‌ايد، داشته باشيد. يادتان باشد که يادداشت‌برداري فقط نوشتن کلمات و نظرات ديگران نيست، بلکه شما بايد ديدگاه خود را در مورد مطالبي که در حال نگارش آن‌ها هستيد، بيان کنيد. پس از خود بپرسيد:

ـ چرا من از اطلاعات يادداشت‌برداري مي‌کنم؟

ـ من چگونه بايد از اين يادداشت‌ها استفاده کنم؟

ـ چه ارتباطي بين مطالب اين منبع با ساير منابعي که من خوانده‌ام، وجود دارد؟

ـ آيا من منظور نويسنده را درک کرده‌ام؟

ـ اگر نه، چرا؟

 7. بلد نيستيد چطور بايد به منابع مورد استفاده‌تان استناد کنيد

يکي از مهم‌ترين و رايج‌ترين دلايلي که منجر به سرقت علمي- ادبي به‌خصوص براي تازه‌کار‌ها مي‌شود، اين است که نمي‌دانند چطور و چه وقت بايد مطلبي را که نوشته‌اند، به يک منبع ارجاع دهند. فراموش نکنيد که همه نقل قول‌ها در تمامي مقالات علمي بايد به منبع استناد شود. هم‌چنين هر زماني که کلمه يا ايده يا اطلاعاتي را از منابع ديگر در داخل مقالات خود به کار مي‌بريد، بايد منابعتان را مشخص کنيد. رفرنس دادن نادرست يا بدتر از آن رفرنس ندادن در مقاله‌اي که مشغول نوشتن آن هستيد، مي‌تواند به‌عنوان سرقت علمي- ادبي در نظر گرفته شود و براي شما پيامدهايي را در پي داشته باشد. وقتي براي يک کلمه يا يک ايده يا يک واقعيت که در مقاله خود به آن اشاره کرده‌ايد، رفرنس نمي‌دهيد، درواقع اين پيام را به مخاطبتان منتقل مي‌کنيد که اين ايده‌ها متعلق به خود شماست. منبع، روشي براي تهيه مدارک مستند براي حفاظت از اظهار نظرها و ادعاهاي شخصي شما، در مقالات علمي است. از سوي ديگر شما با نقل قول کردن از کارشناسان و صاحب‌نظران موضوع مورد بحث، وسعت مطالعات و تحقيقات خود را نشان مي‌دهيد.

8. شيوه‌هاي درست نوشتن را نياموخته‌ايد

از آن‌جايي که خيلي از دانشجويان و محققان تازه‌کار مهارت کافي براي نوشتن متون علمي ندارند، ممکن است به صورت خودآگاه و ناخودآگاه دست به سرقت علمي- ادبي بزنند. اين جزو مهارت‌هايي است که شما بايد در دانشگاه آن را بياموزيد. اگر اولين مقاله يا پايان‌نامه‌اي است که مي‌نويسيد:

ـ حتما زمان کافي براي نوشتن مجدد و ويراستاري در نظر بگيريد.

ـ مقالات حوزه مورد نظرتان را بخوانيد تا ببينيد که هم‌رشته‌هاي شما از چه زباني براي نوشتن استفاده کرده‌اند.

ـ سعي کنيد از دامنه بزرگ‌تري از کلمات استفاده کنيد و مدام يک کلمه يا عبارت را تکرار نکنيد.

ـ موقع نوشتن حتما يک فرهنگ جامع و يک فرهنگ لغت کنار دستتان بگذاريد.

ـ مهارت‌هاي خلاصه‌نويسي و ترجمه آزاد خود را ارتقا دهيد.

 

تاریخ انتشار : 1395/04/12
کد : 72971
تعداد بازدید: 40

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601