یکشنبه 27 آبان 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

چرا سارقان علمی–ادبی اخلاق را زیر پا می‌گذارند؟

سرقت علمي يا ادبي هيچ تفاوتي با دزدي معمول ندارد، چون در اين حالت فرد به نوعي دارايي‌هاي طرف مقابلش را به نام خود مصادره مي‌کند.

سرقت علمي يا ادبي هيچ تفاوتي با دزدي معمول ندارد، چون در اين حالت فرد به نوعي دارايي‌هاي طرف مقابلش را به نام خود مصادره مي‌کند.

پایگاه اطلاع‎رسانی بنیاد ملی نخبگان: انتحال، دزدي علمي، دستبرد فکري/هنري، ايده‌دُزدي يا هر چه که اسمش را بگذاريد، پديده‌اي است که روز به روز در دنيا در حال افزايش است. اين اتفاق تنها به فضاي مجازي محدود نمي‌شود، بلکه وارد بسياري از حيطه‌هاي تخصصي و غيرتخصصي شده و هزينه‌هاي بالاي مادي و معنوي را به صاحبان فکر و ايده وارد مي‌کند. در ادامه نگاهي داريم به انواع سرقت‌هاي علمي و ادبي، شايع‌ترين راه‌هاي آن و وضعيت کشورهاي پيشرفته اروپايي و آمريکايي در زمينه سرقت ادبي.  

 سرقت علمي يا ادبي هيچ تفاوتي با دزدي معمول ندارد، چون در اين حالت فرد به نوعي دارايي‌هاي طرف مقابلش را به نام خود مصادره مي‌کند.

سه دليل مهم براي غيراخلاقي بودن سرقت علمي- ادبي که در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها و... اتفاق مي‌افتد، وجود دارد. اول اين‌که سرقت علمي يا ادبي هيچ تفاوتي با دزدي معمول ندارد، چون در اين حالت فرد به نوعي دارايي‌هاي طرف مقابلش را به نام خود مصادره مي‌کند و واقعا مهم نيست که اين دارايي‌ها جزو داشته‌هاي عقلاني او محسوب مي‌شود، نه اموال مادي‌اش. از طرف ديگر هر کس ممکن است با سرقت ادبي يا علمي به نوعي به سود شخصي برسد و از اين سود هيچ چيزي به طرف مقابل که از او سرقت شده، نمي‌رسد. نکته سوم اين است که اغلب اين سرقت‌ها براي رسيدن به مدرک علمي بالاتر و معتبرتر اتفاق مي‌افتد و به نوعي مي‌تواند توانايي و دانش سارق را به صورت کاذب نشان دهد. طبيعي است که اگر سارق با اتکا به چنين مدارکي بتواند به جايگاه خاصي برسد، براي جامعه خطرناک خواهد بود.

مجازات در انتظار سارقان علمی - ادبی

در هشت مورد مهم سرق ادبي -علمي دانشجويان، اساتيد، پژوهش‌گران و... مي‌تواند منجر به مجازاتشان شود و اين مجازات معمولا به صورت اخطار، دوره‌هاي بازآموزي، رد شدن آن تحقيق و اخراج از دانشگاه به زمان‌هاي متفاوت و طبق آيين‌نامه‌هاي مربوط خواهد بود.

1. کپي کردن مستقيم کار ديگران اعم از ايده‌ها، مفاهيم، پروپوزال طرح تحقيقاتي، مقاله، گزارش (منتشرشده يا نشده)، کار هنري، طراحي، برنامه کامپيوتري، وب‌سايت، اينترنت و ساير منابع الکترونيک و هم‌چنين تحقيقات ديگران يا تحقيق خود فرد بدون اطلاع‌رساني مناسب مطابق مقررات.

2. نقل قول بدون استفاده از علامت نقل قول.

3. استفاده از کار ديگران با تغييرات کوچکي که معنا و شکل و ايده اصلي، بدون تغيير باشد.

4. ذکر منابعي که فرد شخصا آن‌ها را مطالعه نکرده است.

5. قرار دادن اجزاي مختلف پروژه‌ها در كنار هم و ارائه آن به‌عنوان كاري جديد و يكپارچه.

6. اعلام نقش داشتن در يک کار گروهي، بيش از آن‌چه واقعا در آن کار موثر بوده است.

7. اعلام انجام كار پژوهشي به صورت مستقل، درحالي‌كه ساير افراد نيز در آن نقش جدي داشته‌اند.

8. استفاده از ايده يا عبارات ديگران حتي به شکل شفاهي، بدون ذکر ماخذ.

سارقان علمی  - ادبی معمولا از چه راهی وارد می‌شوند؟

براي سرقت اطلاعات، آمار و داده و دسترنج فکري و ذهني يک فرد روش‌هاي مختلفي وجود دارد، اما شايع‌ترين روش اين سرقت‌ها شامل موارد زير است:

1. دانلود يک موضوع از يک منبع اينترنتي و ارائه آن به‌عنوان کار خود.

2. خريدن، سرقت يا قرض گرفتن يک موضوع و ارائه آن به‌عنوان کار خود.

3. کپي کردن يک قسمت از يک کتاب، مقاله يا وب‌سايت و ارائه آن به‌عنوان کار خود.

4. کپي کردن، برش و چسباندن يک متن از يک منبع الکترونيک و ارائه آن به‌عنوان کار خود.

5. استفاده از عين جمله يا پاراگراف از شخص ديگـر (تاليف، مقاله، کتاب، سخنراني، وب‌سايت، روزنامه) بدون استفاده از گيومه و آدرس‌دهي مناسب.

6. استفاده از عين عبارات شخص ديگر با آدرس‌دهي مناسب ولي بدون استفاده از گيومه.

7. استفاده از ايده ديگران با عبارات خود و بدون اشاره به منبع ايده.

8. استفاده از ايده خود اما با تکيه زياد به عبارات و جملات شخص ديگر بدون آدرس‌دهي مناسب.

9. استناد بيش از حد به جملات ديگران که منجر به استفاده مکرر از نقل قول‌هاي طولاني مي‌شود (حتي با استفاده از گيومه و آدرس‌دهي دقيق).

وضعیت سرقت علمی - ادبی در اروپا و آمریکا

Plagramme.com تنها پايگاه ارائه‌دهنده داده‌هاي آماري مربوط به سرقت‌هاي علمي- ادبي محسوب مي‌شود و تمام داده‌ها بر اساس اسنادي است که توسط کاربران آپلود مي‌شود. بر اساس آن‌چه در وب‌سايت رسمي اين پايگاه آمده است، ضريب خطاي داده‌هاي منتشرشده از 10 درصد تجاوز نمي‌کند. بر اساس اين اطلاعات، ميزان سرقت‌هاي علمي - ادبي در کشورهاي مختلف اروپا بسيار متفاوت است، به‌طوري‌که اين رقم از 26.1 درصد در روماني تا 4.7 درصد در دانمارک در نوسان است. جالب اين‌جاست که به نظر مي‌رسد ميزان ثروت و شرايط آب‌وهوايي کشور‌هاي مختلف اروپايي در وقوع سرقت‌هاي علمي- ادبي تاثير مستقيم و معنادار دارد، به‌طوري‌که سرقت ادبي در کشورهاي با آب‌وهواي گرم‌تر مانند ايتاليا، اسپانيا، يونان و پرتغال بيشتر از کشورهاي سردسير مانند نروژ، سوئد، انگلستان و فنلاند است. نکته قابل توجه ديگر اين که نرخ سرقت ادبي در کشورهاي فقيرتر مانند روماني، بلغارستان، ليتواني و روسيه بيشتر است و مردم اين کشورها بيش از آن‌هايي که در کشورهاي ثروتمند ساکن هستند، در نوشته‌هاي خود از  محتواي غيراصلي و کپي‌برداري‌شده استفاده مي‌کنند.

به‌طور کلي اطلاعات به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد که ميانگين نرخ سرقت ادبي در اروپا حدود 15.4 درصد است.

وضعيت سرقت‌هاي علمي- ادبي در آمريکا نيز تفاوت چنداني با اروپا ندارد و اختلاف زيادي ميان ايالت‌هاي مختلف اين کشور ديده مي‌شود، به‌طوري‌که نرخ سرقت ادبي از 6.4 درصد در ايالت شرقي ورمونت به 24.2 درصد در ايالت جنوبي لوييزيانا در نوسان است و اين اختلاف معني‌دار ظرفيت بالايي را براي کاهش سرقت ادبي در سراسر ايالات متحده نشان مي‌دهد.

بدترين وضعيت در خصوص سرقت ادبي - علمي در ايالت‌هاي جنوب غربي و جنوب شرقي  اين کشور ديده مي‌شود. در جنوب شرقي ايالات متحده، نرخ سرقت ادبي - علمي از  9.4 درصد در مريلند تا 24.2 درصد در لوييزيانا در نوسان است و درمجموع آمار سرقت ادبي در اين ناحيه چيزي حدود 15.9 درصد است.

در بخش جنوب غربي ايالات متحده ميزان سرقت‌هاي ادبي که طي يک سال به وقوع مي‌پيوندد، چيزي حدود 18.8 درصد است. در اين ايالت‌ها اوکلاهما با 14 درصد کمترين و تگزاس يا 21.8 درصد بيشترين ميزان سرقت‌هاي ادبي- علمي را تجربه مي‌کند.

متوسط ​​سرقت ادبي در بخش غربي اين کشور، 13.8 درصد و بسيار کمتر از ايالت‌هاي جنوبي است که اين تفاوت در غرب و جنوپ اروپا نيز به‌طور معناداري مشاهده مي‌شود. نرخ متوسط سرقت ادبي- علمي در شمال شرقي آمريکا تنها 10 درصد است که پايين‌ترين ميزان را در کل آمريکا دارد.

 

منبع: «ماهنامه سرآمد»

 

تاریخ انتشار : 1395/02/11
کد : 72851
تعداد بازدید: 72

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601