جمعه 26 مرداد 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

ورزش نخبگان يا نخبگان ورزشي

ورزش يکي از ابزاري است که مي‌تواند مانع رشد تک‌بعدي ذهني شود. به همين دليل است که برقراري نسبتي درست ميان ورزش و نخبگي اهميتي فراوان دارد. براي بررسي اين نسبت اول از همه بايد ديد نخبگان و مستعدان برتر با توجه به ويژگي‌هاي خاص ذهني‌شان به چه ورزش‌هايي بيشتر توجه و علاقه نشان مي‌دهند.

ورزش يکي از ابزاري است که مي‌تواند مانع رشد تک‌بعدي ذهني شود. به همين دليل است که برقراري نسبتي درست ميان ورزش و نخبگي اهميتي فراوان دارد. براي بررسي اين نسبت اول از همه بايد ديد نخبگان و مستعدان برتر با توجه به ويژگي‌هاي خاص ذهني‌شان به چه ورزش‌هايي بيشتر توجه و علاقه نشان مي‌دهند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: اگر قرار است درباره نسبت ورزش با نخبگان حرف بزنيم، بايد اول تکليفمان را روشن کنيم که مي‌خواهيم از نخبگان ورزشي صحبت کنيم، يا اين‌که درباره ورزش‌هاي مورد توجه و علاقه نخبگان حرف بزنيم. قطعا اين‌جا قصد نداريم مثلا درباره حسين رضازاده حرف بزنيم و توانايي‌هاي بي‌مانند او را در ورزش وصف کنيم. همين‌طور قرارمان اين نيست که از نبوغ علي دايي در فوتبال حرف بزنيم، که معروف است روزي يکي از بزرگان دانشگاه شريف، در سخني نغز در توصيف نبوغ او گفته، کمتر کسي در ميان دانشجويان اين دانشگاه مثل علي دايي از «کله‌اش» استفاده کرده!

مي‌توان درباره ورزش‌هايي هم حرف زد که بيش از ساير ورزش‌ها به کار نخبگان مي‌آيد؛ نخبگاني که يکي از شروط موفقيت پايدارشان تنظيم ابعاد مختلف زندگي است. ورزش يکي از ابزاري است که مي‌تواند مانع رشد تک‌بعدي ذهني شود. به همين دليل است که برقراري نسبتي درست ميان ورزش و نخبگي اهميتي فراوان دارد. براي بررسي اين نسبت اول از همه بايد ديد نخبگان با توجه به ويژگي‌هاي خاص ذهني‌شان به چه ورزش‌هايي بيشتر توجه و علاقه نشان مي‌دهند. 

در فهرست ورزش‌هاي مورد علاقه نخبگان بي‌ترديد شطرنج در رده‌هاي بالا قرار دارد. ورزشي که شايد در افواه عمومي خيلي جزو ورزش به شمار نيايد، به اين دليل که به نسبت ساير ورزش‌ها از تحرک بدني کمتري برخوردار است. اما آن‌هايي که اسم شطرنج را در ليست ورزش‌ها قرار داده‌اند و براي آن فدراسيون و کنفدراسيون ساخته‌اند، حتما ويژگي‌هايي در شطرنج ديده‌اند که آن را جزو ورزش‌ها به حساب آورده‌اند. قطعا آ‌ن‌هايي که از ضريب هوشي و قدرت ذهني بيشتري برخوردارند، در اين ورزش‌ها بهتر از مردم عادي مي‌درخشند، چنان‌که قهرمانان شطرنج ايران و جهان، عمدتا کساني‌ هستند که با هر معياري در زمره نخبگان قرار مي‌گيرند و به جز شطرنج در عرصه‌هاي علم و فناوري و برنامه‌ريزي‌هاي هوشمند، در رده‌هاي بالا فعاليت مي‌کنند.

به جز شطرنج ورزش‌هاي ديگري هم هستند که ميزان تحرک ذهني در آن‌ها بيش از تحرک جسمي است. اما اين مطلب بنا ندارد که فقط اين قبيل ورزش‌ها را مرور و بررسي کند. بلکه بحث سر حضور نخبگان در عرصه‌هاي ديگر ورزشي و کيفيت حضور آن‌هاست؛ عرصه‌هايي نظير فوتبال، بسکتبال، واليبال، کشتي و...

با توجه به اين‌که تب ورزش‌هايي چون فوتبال و واليبال -به سبب برگزاري مسابقات ليگ جهاني واليبال داغ است، بگذاريد درباره کيفيت نقش‌آفريني نخبگان در اين رشته‌ها صحبت کنيم. به گمان نگارنده نخبگان به چهار گونه مي‌توانند نقشي فعال داشته باشند.

نخبگان به عنوان تماشاچي

بي‌شک ميزان فعاليت نخبگان به اين شکل بيشتر از ساير اشکال است. فوتبال يا واليبال ديدن نخبگان مي‌تواند شبيه مردم عادي باشد، مي‌تواند از مناظري هم تفاوت‌ داشته باشد. نخبگان عموما حساس‌تر از مردمان عادي‌اند. به همين دليل ممکن است بيشتر از ديگران حين تماشاي يک مسابقه مهيج احساساتي شوند.

حالا اين احساسات را بروز بدهند يا نه، بحث ديگري است. جمع نخبگان يکي از جذاب‌ترين جاها براي تماشاي يک مسابقه حساس است. بنده خود تجربه تماشاي چند ال‌کلاسيکو، چند داربي داخلي و چند مسابقه حساس را در جمع نخبگان داشته‌ام و شهادت مي‌دهم که از حيث جو گرفتن، کري‌خواني و البته نقد و تفسير و پيش‌بيني وقايع مسابقه، اين جمع قابل مقايسه با هيچ جمع ديگري نيست.

نخبگان به عنوان آناليزور و مشاور

نخبگان در اين حوزه مي‌توانند فعاليتي موثرتر از تماشاچي بودن داشته باشند. در ورزش‌هايي مثل فوتبال و واليبال، الگوريتم‌هاي پيچيده‌اي براي آناليز بازي‌ها مي‌نويسند و از فناوري‌هاي پيشرفته‌اي در اين عرصه استفاده مي‌کنند. قطعا طراحان سيستم‌هاي آناليز و مخترعان تجهيزات و نرم‌افزاهاي پيشرفته و طراحان الگوريتم‌هاي پيچيده نخبگاني‌اند که به عنوان يک پروژه حرفه‌اي اين کارها را انجام مي‌دهند. نخبگان هم‌چنين مي‌توانند  در تجزيه و تحليل آناليزها نيز نقشي فعال داشته باشند و به عنوان مشاور، کمک‌هاي زيادي به مربيان و مديران ورزشي کنند.

 نخبگان به عنوان گزارشگر، منتقد و مفسر

کشور ما هر چيزي کم داشته باشد، مفسر زياد دارد، اما اگر قبول کنيم که تجزيه و تحليل و تفسير يک کار پيچيده و علمي است، بايد بپذيريم اين کار از کسي برنمي‌آيد به جز نخبگان. نمونه آشناي تفسير عالمانه ورزش، گزارش‌ها و تحليل‌هاي کارشناساني حرفه‌اي مثل عادل فردوسي‌پور، حميدرضا صدر و امير حاج‌رضايي است. اولي دانش‌آموخته دانشگاه شريف است، دومي يک شهرساز آکادميک و يک جامعه‌شناس حرفه‌اي است و سومي اطلاعات زيادي در حوزه تاريخ و ادبيات دارد.

نخبگان به عنوان ورزشکار

هر چه در سه حوزه نخست حرف براي گفتن زياد است، در اين بخش دست نويسنده تقريبا خالي است. در رشته‌هايي مثل فوتبال، از نسل جديد پديده‌هايي مثل علي دايي و -با ارفاق- مجتبي جباري استثنا هستند. در تاريخ فوتبال البته مي‌توان نمونه‌هايي درس‌خوانده و نخبه را پيدا کرد که جزو سرآمدان زمان خود بوده‌اند. اما هر چه پيش‌تر آمده‌ايم، عمدتا به اين سمت‌وسو رفته‌ايم که فوتباليست‌ها فقط به صرف داشتن تکنيک‌هاي ورزشي جزو نخبگان به حساب مي‌آيند. (البته باز هم بايد تاکيد کنيم ما در اين ستون خيلي کاري به نبوغ ورزشي نداريم که البته نبوغ و نخبگي در عرصه ورزش هم جاي خود را دارد.) ظاهرا در واليبال و بسکتبال اوضاع بهتر از فوتبال است، لااقل شکل و قيافه واليباليست‌ها متفاوت از فوتباليست‌هاست.

 

منبع: «ماهنامه سرآمد»

تاریخ انتشار : 1394/04/09
کد : 72688
تعداد بازدید: 46

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601