سه شنبه 26 تیر 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

این درد همه‌گیر!

مهم نيست ايستاده باشيد يا نشسته، مشغول ورزش باشيد يا در حال راه رفتن، به‌هرحال زانوي شما تحت ‌فشارهاي مکانيکي متعددي قرار دارد که در درازمدت و به دنبال افزايش سن باعث تحليل سطح غضروفي مفصل مي‌شوند و آن را ساييده مي‌کنند.

مهم نيست ايستاده باشيد يا نشسته، مشغول ورزش باشيد يا در حال راه رفتن، به‌هرحال زانوي شما تحت ‌فشارهاي مکانيکي متعددي قرار دارد که در درازمدت و به دنبال افزايش سن باعث تحليل سطح غضروفي مفصل مي‌شوند و آن را ساييده مي‌کنند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان، «تا همين چند وقت پيش اگر کسي از دست اضافه وزنش مي‌ناليد، يا پيشنهاد يک کفگير پلوي ديگر را به‌خاطر رژيم رد مي‌کرد، با پوزخند سرتکان مي‌داد که چطور کسي مي‌تواند خودش را از لذت خوردن محروم کند. مگر آدميزاد چند سال زنده است! اما اوضاع کم‌کم عوض شد. آرتروز زانو امانش را بريده و در آخرين آزمايشي که دکتر برايش نوشت، وضع سلامتي‌اش آن‌قدر نگران‌کننده بود که به فکر خلاص شدن از شر چربي‌هاي اضافه افتاد. متخصص تغذيه علاوه ‌بر رژيم، انجام ورزش و فعاليت بدني را براي تسريع روند کاهش وزن توصيه کرده، اما او نمي‌داند با درد زانو که به قول دکتر بيشترش به‌خاطر اضافه وزن است و حتي موقع ورزش آرام هم نفسش را بند مي‌آورد، چه کند...» اگر شما هم دچار اين معضل هستيد، توصيه‌هاي دکتر علي ترکمان، جراح و متخصص بيماري‌هاي استخوان و مفاصل، فوق تخصص جراحي زانو و عضو هيئت علي دانشگاه علوم پزشکي ايران  را در ادامه بخوانيد.

آرتروز چیست؟

آرتروز يکي از بيماري‌هاي دژنراتيو مفصلي و جزو شايع‌ترين بيماري‌هاي روماتيسمي دنياست. اين بيماري که به‌طورکلي تحت عنوان استئوآرتريت شناخته مي‌شود، بيماري پيش‌رونده‌اي است که معمولا در مفصل زانو اتفاق مي‌افتد، به‌طوري‌که از هر 100 زن و مرد بالاي 70 سال، 70 تا 80 نفر با آن دست به گريبان هستند. اگر تابه‌حال به اهميت زانو در ميان ساير مفاصل ديگر فکر نکرده‌ايد، بهتر است بدانيد که اين مفصل نقش مهمي در تحمل وزن بدن دارد. مهم نيست ايستاده باشيد يا نشسته، مشغول ورزش باشيد يا در حال راه رفتن، به‌هرحال زانوي شما تحت ‌فشارهاي مکانيکي متعددي قرار دارد که در درازمدت و به دنبال افزايش سن باعث تحليل سطح غضروفي مفصل مي‌شوند و آن را ساييده مي‌کنند. البته تنها گذر عمر نيست که ضخامت سطح غضروفي مفصل زانو را کاهش مي‌دهد، بلکه عوامل ديگري، از ژنتيک گرفته تا چاقي، ورزش سخت، ضربه، انحراف زانو (به‌ويژه پاي پرانتزي)، پارگي منيسک يا ربات (عموما در ورزشکاران)، ضعف عضلات اطراف زانو در خانم‌ها و... نيز جزو متهمان اصلي اين پرونده‌اند. 

 زانو زدن در برابر آرتروز؛ چرا و چگونه

نقش سلول‌هاي غضروفي در بدن انسان ايجاد سطحي صاف و لغزنده است که حرکت مفاصل استخوان را تسهيل مي‌کند و جلوي فشارهايي را که مي‌تواند استخوان‌ها را در لحظه خرد کند، مي‌گيرد. حالا تصور کنيد که  اين سلول‌ها بنا بر يکي از دلايلي که در بالا ذکر شد، کارايي خود را از دست بدهند. چه اتفاقي مي‌افتد؟ معلوم است که مفاصل در نتيجه تحمل فشار بيش‌ازحد تخريب مي‌شوند و نشانه‌هاي آرتروز يکي پس از ديگري بروز مي‌کنند.    

يکي از نشانه‌هاي آرتروز زانو، خشکي مفصل است که معمولا موقع باز و بسته کردن زانو يا حرکت دادن آن اتفاق مي‌افتد و با درد همراه است. به‌خصوص اگر زانو را براي مدت نسبتا طولاني بي‌حرکت نگه داشته باشيد. علاوه ‌بر درد و خشکي، کم‌کم دامنه حرکتي مفصل زانو نيز کمتر مي‌شود و حتي ممکن است تغيير شکل پيدا کند. اين دفورماسيون اگر تحت درمان قرار نگيرد، باعث آب آوردن زانو و درنهايت بي‌حرکتي کامل مفصل و زمين‌گير شدن بيمار مي‌شود. 

درمان آرتروز زانو را کجا جست‌وجو کنیم؟

براي درمان آرتروز زانو روش‌هاي متعددي وجود دارد که بسته به شدت بيماري و سن و سال بيمار تجويز مي‌شوند.  از آن‌جا که عدم استفاده از مفصل آرتريتي در نتيجه درد زايد باعث آتروفي عضلاني مي‌شود، بنابراين تقويت ماهيچه‌هاي اطراف مفصل زانو براي حفظ دامنه حرکتي اهميت زيادي دارد. کاهش وزن حتي اگر تنها  پنج کيلوگرم باشد، دومين گامي است که مبتلايان به اين بيماري بايد بردارند. البته پرهيز از انجام حرکات ورزشي سخت، سنگين و پياده‌روي روي سطح شيب‌دار، مصرف مسکن‌هاي غير‌استروييدي، استفاده از عصا و کفش مناسب و... نيز در کنترل دردهاي آرتروزي موثر است. در موارد شديدتر بنا بر تجويز پزشک تزريق درون مفصلي هم مي‌تواند به درمان آرتروز زانو در برخي بيماران کمک کند.

به‌خاطر داشته باشيد که جراحي آرتروپلاستي زانو يا تعويض روکش مفصلي تخريب‌شده و گذاشتن پروتز تنها براي آن‌ دسته از مبتلايان به آرتروز زانو توصيه مي‌شود که سن بالايي داشته و به‌خاطر درد شديد به‌هيچ‌وجه قادر به انجام فعاليت‌هاي روزمره خود نباشند.

ورزش کردن یا نکردن؛ مسئله این است

حرکاتي که در انتهاي مفصل زانو انجام مي‌شود، مثل نشستن يا خم و راست شدن کامل باعث فشار روي زانو مي‌شود، اما انجام حرکت اسکات و استفاده از دوچرخه (به شرطي که زين را بالا ببريد و زانو را بيش از حد خم نکنيد) و راه رفتن در آب، نه‌تنها به کاهش وزن شما کمک مي‌کند، بلکه در کاهش فشار روي زانو و تخفيف درد هم موثر است. راه رفتن روي تردميل هم گزينه ديگري است که پيش پاي شما قرار دارد. البته بهتر است به تردميل شيب ندهيد و با سرعت چهار کيلومتر در ساعت حرکت کنيد.

وقتی چاقی کار دست زانو می‌دهد

بالا رفتن شاخص توده بدني از مهم‌ترين ريسک فاکتور ابتلاي افراد به‌ويژه زنان بالاي 45 سال به آرتروز زانو است. وقتي روي سطح صاف راه مي‌رويد، فشار وارد به زانوي شما سه برابر مي‌شود و بالا يا پايين رفتن از پله اين فشار را 5 تا 10 برابر مي‌کند. حالا اگر تنها پنج کيلوگرم افزايش وزن داشته باشيد، فشار وارد به مفصل چقدر است؟ 50 کيلوگرم! چنين فشاري باعث خوردگي زانو مي‌شود و در درازمدت احتمال پارگي منيسک را افزايش مي‌دهد، به‌خصوص اگر دچار قوس زانو هم باشيد.

 

تاریخ انتشار : 1394/10/07
کد : 72582
تعداد بازدید: 14

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601