یکشنبه 30 اردیبهشت 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان چه می‌گوید؟

اين روزها که سخن از تسهيلات و پشتيباني از شرکت‌هاي دانش‌بنيان به ميان آمده است، بد نيست در جريان جزئيات ماده‌ها و تبصره‌های قانون حمایت از این شرکت‌ها قرار بگيريد و بدانيد در قانون دقيقا چه چيزهايي پيش‌بيني شده است.

اين روزها که سخن از تسهيلات و پشتيباني از شرکت‌هاي دانش‌بنيان به ميان آمده است، بد نيست در جريان جزئيات ماده‌ها و تبصره‌های قانون حمایت از این شرکت‌ها قرار بگيريد و بدانيد در قانون دقيقا چه چيزهايي پيش‌بيني شده است.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نبخگان: يکي مي‌گويد عنوان «دانش‌بنيان» معافيت مالياتي مي‌آورد و ديگري پاي تسهيلات ويژه را وسط مي‌کشد. هرچه هست، شکوفايي اقتصاد دانش‌بنيان به مدد شرکت‌‌هايي صورت خواهد پذيرفت که اين عنوان را يدک بکشند. اما دانش‌بنيان شدن شرکت‌ها جز آن‌که مسئوليت سنگيني را بر دوششان مي‌گذارد، چه فايده‌اي دارد؟ در قانون براي حمايت از شرکت‌هاي دانش‌بنيان چه فکري شده است؟

سابقه حمايت از شرکت‌هاي دانش‌بنيان به آبان 89 باز مي‌گردد؛ زماني که مجلس شوراي اسلامي قانون حمايت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان و تجاري‌سازي نوآوري‌ها و اختراعات را در 13 ماده و 6 تبصره به تصويب مي‌رساند و در فاصله کوتاهي هم مهر تاييد شوراي نگهبان پاي آن مي‌خورد و براي اجرا به رياست‌جمهوري آن زمان ابلاغ مي‌شود. اين روزها که از تسهيلات و پشتيباني از شرکت‌هاي دانش‌بنيان سخن به ميان آمده است، بد نيست در جريان جزئيات اين ماده‌ها و تبصره‌ها قرار بگيريد و بدانيد در قانون دقيقا چه چيزهايي پيش‌بيني شده است.

ورود دولتي‌ها ممنوع! 

اين قانون در همان ماده اول خود آب پاکي را روي دست شرکت‌هاي دولتي مي‌ريزد و اجازه نمي‌دهد در زمره شرکت‌هاي دانش‌بنيان قرار بگيرند. همين‌طور است در مورد موسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي. در اصل طبق اين ماده: «شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان، شرکت يا مؤسسه خصوصي يا تعاوني است که به منظور هم‌افزايي علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش‌محور، تحقق اهداف علمي و اقتصادي (شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوري) و تجاري‌سازي نتايج تحقيق و توسعه (شامل طراحي و توليد کالا و خدمات) در حوزه فناوري‌هاي برتر و با ارزش افزوده فراوان به ويژه در توليد نرم‌افزارهاي مربوط تشکيل مي‌شود». کافي است بيش از 50 درصد مالکيت شرکتي متعلق به شرکتي دولتي يا موسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي باشد تا اسمش از اين ليست خط بخورد.

معافيت‌ها و حمايت‌ها

ماده سوم، احتمالا شيرين‌ترين ماده براي شرکت‌‌هايي است که اين قانون شامل حالشان مي‌شود؛ آن‌جا که در چندين بند صحبت از حمايت‌ها و تسهيلات است. به موجب اين ماده قانوني، شرکت‌ها از پرداخت ماليات، عوارض، حقوق گمرکي، سود بازرگاني و عوارض صادراتي به مدت 15 سال معاف هستند. همچنين تمام يا بخشي از هزينه توليد، عرضه يا به کارگيري نوآوري و فناوري با اعطاي تسهيلات کم‌بهره يا بدون بهره بلندمدت يا کوتاه‌مدت تامين مي‌شود. اولويت استقرار واحدهاي پژوهشي، فناوري و مهندسي و توليدي شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان در محل پارک‌هاي علم و فناوري، مراکز رشد، مناطق ويژه اقتصادي و يا مناطق ويژه علم و فناوري است و براي واگذاري تمام يا بخشي از سهام مراکز و مؤسسات پژوهشي دولتي قابل واگذاري، شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنيان در اولويت قرار دارند. ايجاد پوشش بيمه‌اي مناسب براي کاهش خطرپذيري محصولات دستاوردهاي دانش، نوآوري و فناوري در تمام مراحل توليد، عرضه و به کارگيري از ديگر بندهاي اين ماده قانوني است و در نهايت هم تسهيل شرايط مناقصه و تمهيد امکان مشارکت شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان مد نظر قرار گرفته است.

نقطه آغاز صندوق نوآوري و شکوفايي

در ماده چهارم قرار بوده وزارت اقتصاد و دارايي به مدت 3 ماه پس از تصويب اين قانون فهرست تمامي مراکز و مؤسسات پژوهشي دولتي را تهيه و به شورا ارائه دهد. شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري هم موظف بوده ظرف 3 ماه از تاريخ دريافت اين فهرست، مراکز و مؤسسات پژوهشي غيرحاکميتي قابل واگذاري به بخش خصوصي و تعاوني را بيابد و وزارت امور اقتصادي و دارايي هم زمينه واگذاري آن‌ها را فراهم کند. که گويا تا کنون اين ماده عملياتي و اجرايي نشده است و بايد از مسئولان ذيربط درباره آن سوال کرد. پس از اين ماده که کم و کيف اجرايش به دولتي‌ها مربوط است، از صندوق نوآوري و شکوفايي سخن به ميان مي‌آيد.

ماده 5 اين قانون مي‌گويد: «به منظور کمک به تجاري‌سازي نوآوري‌ها و اختراعات و شکوفاسازي و کاربردي نمودن دانش فني از طريق ارائه کمک و تسهيلات قرض‌الحسنه و تسهيلات بدون أخذ هرگونه تضمين و مشارکت با اختيار بخشش تمام يا بخشي از سهم مشارکت به شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان، صندوقي تحت عنوان صندوق نوآوري و شکوفايي وابسته به شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري و زير نظر رئيس شورا تأسيس مي‌شود. منابع مالي صندوق شامل کمک‌هاي دولت، اعتبارات مندرج در بودجه سالانه، هرگونه کمک و سرمايه‌گذاري اشخاص حقيقي و حقوقي و شرکت‌هاي دولتي وابسته و تابع، نهادهاي عمومي غيردولتي و شهرداري‌ها و شرکت‌هاي وابسته و تابع است.»

علاوه بر اين‌، بانک‌ها هم مي‌توانند در تامين منابع به صندوق کمک کنند. دولت هم به موجب اين قانون وظيفه دارد از سال سوم به بعد، در لايحه بودجه خود حداقل نيم درصد از بودجه عمومي را به اين صندوق کمک کند؛ نيم درصدي که اين روزها زمزمه‌هاي تبديل شدنش به يک درصد به گوش مي‌رسد. همچنين در يکي از تبصره‌هاي اين ماده آمده است: «سرمايه اوليه صندوق نوآوري و شکوفايي به ميزان 30 هزار ميليارد ريال به تدريج حداکثر ظرف 3 سال از محل صندوق توسعه ملي يا حساب ذخيره ارزي تأمين مي‌گردد.»

حرکت به سمت خودکفايي

به موجب ماده ششم اين قانون: «کليه دستگاه‌ها و شرکت‌هاي دولتي مجازند بخشي از مبلغ قراردادهاي خريد کالا يا خدمات با مبدا خارجي را جهت نيل به خودکفايي در همان زمينه از طريق انجام فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه فناوري ضمن عقد قرارداد با شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان به انجام رسانند.»

اگر در زمره شرکت‌‌هايي قرار داريد که براي کسب عنوان دانش‌بنيان درخواست داده‌ايد، خوب است بدانيد که دستگاه‌هاي مجري وظيفه دارند، نهايتا يک ماه بعد، جواب درخواست شما را بدهند. البته اگر درخواستتان رد شده باشد، بايد برايش دلايل روشن و مستدل آورده شده باشد. چنانچه از جواب آن‌ها قانع نشديد، مطابق قانون راه براي اعتراض باز است: «درخواست‌کننده مي‌تواند نزد دبيرخانه اعتراض کند و شورا موظف است ظرف يک ماه به شکايت واصله رسيدگي کند.»

در ماده 90 قانون براي تسهيل شرايط ارتباطات بين‌المللي و تقويت اين روابط، اجازه داده شده است واحدهاي پژوهشي و فناوري و مهندسي مستقر در پارک‌هاي علم و فناوري براي انجام ماموريت‌هاي محوله از مزاياي قانوني مناطق آزاد در خصوص روابط کار، معافيت‌هاي مالياتي و عوارض سرمايه‌گذاري خارجي و مبادلات مالي بين‌المللي برخوردار شوند.

سوء‌استفاده ممنوع!

اما اگر شخصي حقيقي يا حقوقي، حمايت‌ها و تسهيلات اين قانون را در راه ديگري استفاده کرد، تکليف چيست؟ در اين مورد قانون، مجازات‌هاي مناسب را پيش‌بيني کرده است. مثل اين‌که: «در صورت برخورداري از تسهيلات مالي، علاوه بر رد مال، به جريمه نقدي برابر با تسهيلات دريافتي محکوم مي‌شوند.» يا اگر از اين تسهيلات براي ورود به مناقصه‌اي استفاده کنند، تا 3 سال محروميت از حضور در مناقصه‌ها شامل حالش خواهد شد. چنانچه اين سوء‌استفاده به معافيت‌هاي مالياتي و عوارض مربوط شود، علاوه بر پرداخت آن‌ها، بايد جريمه‌اي برابر ميزان معافيتي که استفاده کرده، پرداخت کند. در آخر هم: «در صورت برخورداري از پوشش بيمه‌اي، به پرداخت جريمه معادل پوشش بيمه‌اي‌ دريافتي محکوم مي‌شوند.»

منبع؟ «ماهنامه دانش بنیان»

تاریخ انتشار : 1394/10/05
کد : 71827
تعداد بازدید: 10

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601