چهارشنبه 21 آذر 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

حداکثر کارايي با حداقل ابزار

اصطلاح توسعه پايدار(Sustainable development) در اواخر قرن بيستم مطرح شد. توسعه پايدار فرايندي است براي به دست آوردن پايداري در هر فعاليتي که نياز به منابع و جايگزيني سريع و يکپارچه آن وجود دارد.

اصطلاح توسعه پايدار(Sustainable development)  در اواخر قرن بيستم مطرح شد. توسعه پايدار فرايندي است براي به دست آوردن پايداري در هر فعاليتي که نياز به منابع و جايگزيني سريع و يکپارچه آن وجود دارد.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: در کنار رشد اقتصادي جهان و جمعيت رو به افزايش سعي در اختصاص دادن منابع به يک ميزان به همه و نيز به آيندگان از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. توسعه پايدار عنصر سازمان‌دهنده‌اي است که موجب پايداري منابع تجديدناپذير مي‌شود که اين منابع لازمه حيات بشر روي کره زمين است. اين مفهوم  سعي دارد براي آيندگان شرايط مطلوبي فراهم کند. توسعه پايدار نگاهي اخلاقي به دنيا را در پي دارد و به دنبال مسائلي است که دنيا در آرزوي آن است. مفهوم توسعه پايدار به دنبال پيشرفت اقتصاد جهان است، به دنبال نابودي فقر و در تلاش براي وحدت اجتماعي است که البته  در همه اين‌ها حفظ محيط زيست در اولويت قرار دارد.

توسعه پايدار به‌عنوان يک فرايند، درحالي‌که لازمه بهبود و پيشرفت است، اساس بهبود وضعيت و رفع کاستي‌هاي اجتماعي و فرهنگي جوامع پيشرفته را فراهم مي‌آورد و بايد موتور محرکه پيشرفت متعادل، متناسب و هماهنگ اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تمامي‌جوامع، به‌ويژه کشورهاي در حال توسعه باشد.

 اگر بخواهيم به‌طور مشخص اهدافي را براي توسعه پايدار مشخص کنيم، مي‌توان به سه هدف اکولوژيکي، اجتماعي و اقتصادي با تاکيد بر ايجاد تعادل بين آن‌ها اشاره کنيم.

در دو قرن گذشته اين نگرش حاکم بود که محيط، يک عامل جدا از انسان و عاملي خارجي است و براي استفاده و استثمار انسان در نظر گرفته مي‌شد. اين ديدگاه که در ارتباط با توسعه سرمايه‌داري و انقلاب صنعتي رشد کرد، ارتباط انسان و محيط را به صورت غلبه انسان بر محيط بيان مي‌کرد. در بيان توسعه پايدار اما ديگر انسان بر طبيعت سوار نيست، بلکه انسان و طبيعت هر دو با هم و در کنار هم قرار دارند.

مفهوم توسعه پايدار حاصل رشد و آگاهي از پيوند‌هاي جهاني، ما بين مشکلات محيطي در حال رشد، موضوعات اجتماعي، اقتصادي، فقر و نابرابري و نگراني‌ها براي يک آينده سالم براي بشر است.

فرانچسکو دي کاستري معتقد است که توسعه پايدار به صورت صندلي است که چهار پايه اقتصادي، اجتماعي، اکولوژيکي و فرهنگي دارد که اين ابعاد در کنار يکديگر ، انسان را به سمت توسعه انساني و پايدار سوق مي‌دهند.

البته پايداري اغلب متهم به شعار بيشتر و عمل کمتر است. اين ايراد بنا به دلايلي درست است. اول اين‌که در مرحله‌اي از رشد اوليه نسبي است و هنوز خوب تعريف نشده است و مفاهيم به‌درستي در عمل کاربرد ندارد. دوم اين‌که اغلب با محيط‌گرايي همراهي مي‌کند و فريبي قوي براي استفاده ظاهري از آن به‌عنوان نشاني از احترام به محيط زيست است.

بعد از اين‌که توسعه پايدار مطرح شد، حالا لازم بود اين مفهوم به صورت کاربردي درآيد و عيني شود. براي اين کار موضوع طراحي پايدار مطرح شد که به دنبال راه‌حل‌هايي بود تا اهداف سه‌گانه توسعه پايدار را در صنعت نشان دهد. به زبان ساده‌تر طراحي پايدار يکي از راه‌حل‌هاي دسترسي به توسعه پايدار است. فلسفه طراحي پايدار، پشتيبان و مشوق نگرش‌ها و تصميم‌هايي است که هر مرحله از طراحي، ساخت و سپس مصرف، تاثيرات منفي بر محيط زيست و سلامت استفاده‌کنندگان را در نظر گرفته باشد. اين نوع طراحي از اصول خاصي تبعيت مي‌کند که رعايت آن‌ها ضروري است: مديريت منابع انرژي، طراحي با قابليت بازگشت به چرخه زندگي، طراحي براي انسان.

يکي از موضوعاتي که در ادامه توسعه پايدار مطرح شد، موضوع توسعه پايدار شهري بود که محصول نگاه‌هاي جديد به عدالت اجتماعي، فضايي و محيطي نسبت به شهر است. توسعه پايدار شهري در پي بحث‌هاي طرفداران محيط زيست درباره مسائل زيست‌محيطي، به‌خصوص محيط زيست شهري، ارائه شد. راه‌هاي رسيدن به مباني نظري در توسعه پايدار شهري برنامه‌ريزي‌هاي شهري، روستايي، ناحيه‌اي و ملي در راستاي نقش قانون و کنترل کاربري‌هاست که نقش دولت در اين برنامه‌ريزي‌ها بسيار اهميت دارد. پيتر‌ هال توسعه پايدار شهري را اين‌چنين تعريف مي‌کند:

توسعه پايدار شهر محصول نگاه‌هاي جديد به عدالت اجتماعي، فضايي و محيطي نسبت به شهر است.

در راستاي تحقق توسعه پايدار شهري مي‌بايست شرايطي فراهم شود تا امكان بسترسازي توسعه پايدار انساني و بهبود رفاه اجتماعي شهروندي فراهم شود كه در اين بستر مي‌توان به موارد ذيل اشاره کرد:

? برقراري عدالت اجتماعي

? طراحي اقليمي هماهنگ با محيط زيست انساني

? تقويت ساختارهاي هم‌بستگي اجتماعي همچون تعهد و مسئوليت‌پذيري

? تقويت بنيان‌هاي اجتماعي و خانوادگي و احياي محيط زيست همگاني

? ايجاد انتظام ساختاري در فضاي شهري براي ادراك زيباشناختي و خوانايي شهري

? بهبود بهره‌گيري از فضاهاي شهري و افزايش رضايت شهروندي

? يكپارچگي بخشي به ساختار بصري محيط و منظر شهري

يکي ديگر از مفاهيم مهمي‌که در ادامه توسعه پايدار و طراحي پايدار مطرح شد، معماري پايدار است. با توجه به اين‌که ساختمان‌ها با منابع طبيعي در ارتباط هستند و اين‌که ساختمان‌ها چه هنگام ساخته شدن و چه هنگام بهره‌برداري از مهم‌ترين موضوعاتي هستند که در چرخه اکوسيستم بسيار اثر مي‌گذارند، پس لازم است موضوع توسعه پايدار در معماري وارد شود. معماري پايدار بر اين نکته استوار است که ساختمان يک جزء کوچک پيراموني است که بايد به‌عنوان بخشي از اکوسيستم عمل کند و در چرخه حيات قرار گيرد. معماري پايدار با ارزش نهادن به نياز‌هاي انساني به وسيله تاکيد بر ويژگي‌هاي يک مکان سعي در تداوم و بقا در آن دارد.

درواقع معماري پايدار مانند جنبش‌هاي معماري سبز، عمده توجه خود را به مسائل محيطي و اکولوژيکي از يک سو و از سوي ديگر موضوعات تکنولوژيک (اکوتک) قرار نمي‌دهند، بلکه سعي دارند آن‌ها را با موضوعات اجتماعي و فرهنگي نيز عجين کنند.

نورمن فاستر، معمار مشهور انگليسي و طراح تالار لندن و گنبد رايشتاک، طراحي پايدار را حداکثر کارايي با حداقل ابزار مي‌داند و نيز ريچارد راجرز ديگر معماري مطرح انگليسي که همراه رنزو پيانو مرکز فرهنگي ژرژ پمپبدو را طراحي کرد، در توصيف معماري پايدار معتقد است که معماري بايد در پايداري محيط و اجتماع سهم داشته باشد و معماران عهده‌داران اين مسئوليت‌ها و داراي مختصر استقلالي شوند.

اين نکته داراي اهميت است که طراحي پايدار در عرصه معماري و شهرسازي به‌عنوان سبکي جديد همانند فولدينگ يا ديکانستراکشن نيست، بلکه يک روش در تفکر طراحي است که اساس آن هماهنگي با طبيعت است. البته اين تفکر به صورت ناخودآگاه از قرن‌هاي گذشته کم‌وبيش وجود داشته است. به‌عنوان مثال استفاده از مصالح بوم‌آورد و نيز جهت‌گيري ساختمان‌ها براي جذب بيشتر انرژي خورشيد ازجمله روش‌هايي است که سعي داشته‌اند بهترين استفاده را از طبيعت  ببرند.„

 

تاریخ انتشار : 1395/08/18
کد : 71762
تعداد بازدید: 249

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601