پنج شنبه 6 اردیبهشت 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

اخلال دو قطبی؛ زندگي بر مدار سينوسي

شايد بيماري خيلي شناخته‌شده‌اي نباشد، اما تعدادي از مشهورترين افراد تاريخ، از نيوتن گرفته تا ناپلئون، چرچيل و ونگوگ نقاش هلندي را مبتلا کرده است.

اخلال دو قطبی؛ شايد بيماري خيلي شناخته‌شده‌اي نباشد، اما تعدادي از مشهورترين افراد تاريخ، از نيوتن گرفته تا ناپلئون، چرچيل و ونگوگ نقاش هلندي را مبتلا کرده است.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان؛ شايد بيماري خيلي شناخته‌شده‌اي نباشد، اما تعدادي از مشهورترين افراد تاريخ، از نيوتن گرفته تا ناپلئون، چرچيل و ونگوگ نقاش هلندي را مبتلا کرده است. بيماري‌اي که زندگي و خلق‌وخوي فرد را بر مدار سينوسي قرار مي‌دهد و چنان نوساناتي در رفتار فرد ايجاد مي‌کند که گاهي افسار زندگي از دستش خارج مي‌شود و اوضاع براي يک هفته، يک سال يا شايد حتي سال‌ها حسابي به‌ هم مي‌ريزد. بله، داريم از اختلال دوقطبي حرف مي‌زنيم، نوعي اختلال رواني که به شيدايي - افسردگي معروف است و برخلاف تصور عموم تنها بزرگ‌سالان را درگير نمي‌کند، بلکه گاهي گريبان نوجوانان و جوانان را هم مي‌گيرد.

براي آشنايي بيشتر با اختلال دوقطبي در کودکي سراغ دکتر غزال زاهد، روان‌پزشک، رفتيم تا درباره نشانه‌ها و عوارض اين اختلال رواني صحبت کنيم.

خانم دکتر! تصور عموم بر اين است که اختلال دوقطبي معمولا در اواخر نوجواني و اوايل جواني ايجاد مي‌شود، شما با اين نظر موافقيد؟

سن ميانگين شروع اختلال دوقطبي حدود 20 سالگي است، ولي اين اصلا به معناي آن نيست که بچه‌ها دچار اين اختلال نمي‌شوند. در حال‌ حاضر نمونه‌هايي از اين بيماري حتي در بين بچه‌هاي سنين دبستان هم ديده مي‌شود.

 به‌طور کلي تعريف اين بيماري چيست؟

اختلال دوقطبي يکي از انواع اختلالات خلقي است که مشخصه‌اش نوسانات خلقي شديد است. يعني وضعيت بيمار دائم در ميان حالت‌هاي افسردگي و حالات هيجاني بالا که در اصطلاح مانيا ناميده مي‌شود، در نوسان است. درواقع اين اختلال باعث مي‌شود رفتار فرد غيرقابل پيش‌بيني باشد و به‌سرعت تغيير کند.

 خيلي از افراد در جامعه هستند که چنين نوساناتي را تجربه مي‌کنند. نوجوانان و جوانان هم از اين قضيه مستثنا نيستند. پس بايد نتيجه بگيريم که درجه‌هايي از اين بيماري در اين افراد وجود دارد؟

نه، هميشه اين‌طور نيست. به‌هرحال خلق‌وخوي افراد سالم هم گاهي بنا به دلايلي بالا و پايين مي‌شود، اما اين نوسان‌ها در ميان کودکان يا بزرگ‌سالان دوقطبي بسيار شديد است و حال فرد به‌طور دائم ميان دوره‌هاي تکانشي و پرانرژي و حالت‌هاي غم، افسردگي و نااميدي در نوسان است. گاهي حتي اين تغييرات خلق‌و‌خو هم‌زمان در کودک يا نوجوان يا افراد جوان ايجاد مي‌شود. به‌هرحال نوسانات شديد به‌خصوص در اين سنين، بر رشد تحصيلي و رابطه با خانواده يا گروه هم‌سالان تاثير مي‌گذارد و به‌نوعي باعث اختلال در روند زندگي عادي او مي‌شود.   

 آيا نشانه‌هاي اختلال دوقطبي در کودکان و نوجوانان و بزرگ‌سالان يکسان است؟

نشانه‌هاي اختلال دوقطبي در کودکان شباهت کاملي به تابلوي اين اختلال در بزرگ‌سالان ندارد. يعني درصدي از نشانه‌ها که مشخصه اختلال دوقطبي در بزرگ‌سالان است و تشخيص بيماري را براي ما مسجل مي‌کند، ممکن است به اين شفافيت در ميان کودکان ديده نشود.

 افرادي که دچار اين اختلال هستند، بيشتر چه نشانه‌هايي را تجربه مي‌کنند؟

شايد براي افراد بزرگ‌سال دوره‌هاي شيدايي و افسردگي، يک هفته يا بيشتر طول بکشد. اما تغيير حالات در نوجوانان بسيار سريع‌تر است و فاصله زماني کمتري دارد. اين افراد بعضي ‌وقت‌ها درون‌گرا و کم‌حرف هستند و چند لحظه بعد پرحرف يا پرخاش‌گر. اضطراب، ناتواني در لذت بردن از فعاليت‌هاي خوشايند، تغييرات عمده در وزن و اشتها، تغيير در الگوي خواب، احساس بي‌ارزش بودن، بلندپروازي و اعتمادبه‌نفس زياد و... از جمله نشانه‌هايي است که در دوره‌هاي مختلف اين بيماري در کودک ديده مي‌شود.

 به نظر مي‌رسد که شيوع اين بيماري اين روزها در حال افزايش است. آيا اين مسئله علت خاصي دارد؟

بله، شيوع اين بيماري نه فقط در ايران، بلکه در همه جوامع رو به افزايش است. ولي اين مسئله به ‌دليل دقيق‌تر شدن تشخيص‌هاست. يعني اگر ما در گذشته کمتر در دور و اطرافمان با بيماران دوقطبي مواجه مي‌شديم، به‌خاطر اين بود که بيماري اين افراد در گذشته به‌درستي تشخيص داده نمي‌شد و نوسانات خلقي‌شان به عوامل ديگر ربط داده مي‌شد.

 چه عواملي در بروز اختلال دوقطبي موثر هستند؟ آيا شرايط زندگي در جامعه مدرن مي‌تواند باعث افزايش آمار مبتلايان به اين بيماري شود؟

اختلال دوقطبي اغلب زمينه ژنتيکي دارد و شيوع آن نسل به نسل به ‌واسطه انتقال ژني افزايش مي‌يابد.‌ درواقع روال بيماري اين است که يک آسيب‌پذيري به‌ شکل زمينه‌اي وجود دارد و عوامل و استرس‌هاي محيطي مي‌توانند اين بيماري را شعله‌ور کنند.

 با توجه به نشانه‌هايي که ذکر کرديد، آيا والدين بايد نسبت به هرنوع تحريک‌پذيري که در فرزندشان ديده مي‌شود، حساس باشند؟

اگر در خانواده‌اي سابقه اختلالات خلقي، چه از طرف خانواده پدري و چه از طرف مادر، وجود داشته باشد و کودک دچار ناآرامي و تحريک‌پذيري باشد و نوسانات خلق‌و‌خويش با شدت زياد و به‌تناوب ديده شود، والدين بايد حساس شوند و فرزندشان را براي معاينات دقيق‌تر و احيانا درمان نزد روان‌پزشک ببرند. 

 

تاریخ انتشار : 1395/02/04
کد : 71057
تعداد بازدید: 8

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601