یکشنبه 30 اردیبهشت 1397

بنیاد ملی نخبگان

بنیاد نخبگان استانها

بنیاد نخبگان استانها

پیوندها

سمت‌ و سوهای جدید پزشکی با قطب‌نمای تکنولوژی

يکي از مهم‌ترين دلايل تلاش‌هاي آدمي در راه پيشرفت و پژوهش، پيدا کردن راهي براي افزايش شانس بقا و ميل ذاتي ما به جاودانگي است. شايد بين ما و روياي دستيابي به فناناپذيري فرسنگ‌ها فاصله باشد اما پژوهش‌هاي پزشکي به فناوري‌هايي مي‌انجامند که در نهايت مي‌توانند ما را به اين آرزوي ديرين نزديک‌تر کنند.

پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: يکي از مهم‌ترين دلايل تلاش‌هاي آدمي در راه پيشرفت و پژوهش، پيدا کردن راهي براي افزايش شانس بقا و ميل ذاتي ما به جاودانگي است. شايد بين ما و روياي دستيابي به فناناپذيري فرسنگ‌ها فاصله باشد اما پژوهش‌هاي پزشکي به فناوري‌هايي مي‌انجامند که در نهايت مي‌توانند ما را به اين آرزوي ديرين نزديک‌تر کنند. آنچه در ادامه مي‌خوانيد، سمت ‌و سوهاي جديد مطالعات پزشکي است که احتمالا در سال‌هاي آينده از پيشرفت‌هاي بيشتر و نتايج عملي‌تري برخوردار خواهند شد.

1. نانو روباتها

اگرچه سال‌ها طول مي‌کشد استفاده از روبات‌ها با ابعاد نانو که به‌ اختصار «نانوبات» خوانده مي‌شوند عملي شود، اما در آينده‌اي نزديک روبات‌هاي ميکروسکوپي با قابليت برنامه‌ريزي، به جامعه پزشکي کمک‌هايي در ابعاد غيرقابل‌ تصور ارائه خواهد کرد. به‌ عنوان مثال، نانوبات‌هايي که پس از طراحي و برنامه‌ريزي مي‌توانند مانند گلبول‌هاي سفيد به باکتري‌ها و ساير عوامل بيماري‌زا حمله کنند. اين روبات‌هاي مينياتوري مي‌توانند مانند پسرعموهاي خود در سايز طبيعي و با حسگرها و سيستم حرکتي ويژه وظايفي را با دقت بسيار بالا و باورنکردني بر عهده بگيرند. به ‌عنوان ‌مثال، شيمي‌درماني را هزار برابر قوي‌تر از داروهاي متداول و بدون اثرات جانبي براي بيمار انجام دهند. انواع ديگر نانوبات‌ها ميکروبيور، رسپيروسيت، کلوتيوسيت و نانوبات‌هاي ترميم‌کننده سلولي هستند که مي‌توانند باکتري‌ها را از بين ببرند، اکسيژن را حمل کنند و لخته خوني به وجود بياورند يا زخم‌ها را ترميم کنند.

2. ذخيرهسازي ديجيتالي ذهن

کمپاني‌هايي مانند گوگل و Brainpreservation به دنبال راه‌هايي براي طولاني‌تر کردن حياتند و ايده‌هاي متفاوتي را براي رسيدن به اين هدف باستاني بشري دنبال مي‌کنند؛ راهکارهايي مانند يافتن درمان‌هاي تازه براي بيماري‌ها و حفظ مغز پس از مرگ يا ذخيره‌سازي اطلاعات آن در کامپيوتر. شايد اندکي عجيب به نظر برسد که يک شرکت توسعه‌دهنده تکنولوژي مانند گوگل به کمک جامعه پزشکي آمده تا سبب ارتقاي سلامت نسل بشر شود اما به گفته لاري پيج، مديرعامل اين کمپاني، هدف گوگل برطرف کردن مشکلات سلامتي است تا با ارتقاي علم پزشکي، اين کمپاني بتواند ساير چالش‌هاي زندگي بشر را رفع کند!

در حال حاضر روش‌هاي نگهداري در دماهاي زير صفر درجه، به کمک مواد شيميايي و روشي شامل هر دو راهکار براي حفظ مغز استفاده مي‌شود. اگر قانون مور (Moor law) درست باشد، چند دهه بعد ابرکامپيوترهايي ساخته مي‌شوند که مي‌توانند مغز آدمي را در سطح نروني با سرعتي بالاتر از مغز زيستي شبيه‌سازي کنند. اگرچه تخمين زمان دقيق در دسترس قرار گرفتن اين نوآوري دشوار است زيرا شناخت و درک دقت مورد نياز و سرعت پردازش تنها پارامترهاي لازم براي شبيه‌سازي مغز و ذهن نيستند.

گفته مي‌شود مغز کامل چيزي کمتر از 20 هزار ترابايت حجم ذخيره‌سازي دارد. آدرس رشته‌هاي عصبي مرتبط، نوع اين ارتباط و وزن آن‌ها براي هر 10 به توان 15 ارتباط عصبي در اين فضا ذخيره مي‌شود. پيچيدگي بيولوژيک فعاليت‌هاي مغزي (مانند اجزاي پروتئيني با فعاليت‌هاي چندگانه متفاوت) تخمين دقيق حجم داده‌هاي باينري براي شبيه‌سازي کارکرد ذهن انسان را دشوار مي‌کند. پژوهش‌هاي ابتدايي براي نقشه‌برداري از ارتباطات مغزي نوعي کرم پهن با يک مغز 959 سلولي در حال انجام است تا بعدا از اين پژوهش‌ها براي تعميم دادن آن‌ها به مغز انسان استفاده شود.

3. تجربه بيمارستان

همه مي‌دانيم که بستري شدن در بيمارستان تجربه خوشايندي نيست. کمپاني‌هايي مانند NXT Health به دنبال روش‌هايي براي ايجاد تغيير و بهبود اين تجربه ناخوشايند هستند. هدف نهايي در مدرنيزه کردن اتاق‌هاي بيمارستان، کارکرد بهتر سيستم‌هاي پزشکي براي حذف دستگاه‌هاي بزرگ و فضا اشغال‌کن پيچيده و درهم‌ برهم است که ذهن بيمار را درگير و بيمارستان را به مکاني ملال‌آور بدل مي‌کند. براي رسيدن به اين هدف، فضاهاي بيمارستان با ابزارآلات قابل تعويض تجهيز مي‌شوند تا در کوتاه‌ترين زمان ممکن و بدون مزاحمت براي بيماران مختلف فضا آماده و قابل‌ استفاده شود و به ‌اين ‌ترتيب امکان ارتباط بيمار - با کمک انواع وسايل رفاهي و تکنيکي - با دوستان، اعضاي خانواده و همکارانشان مهيا مي‌شود. مثال‌ در اين زمينه بيمارستان‌هاي استنفورد، ان‌اچ‌اس و اوتاواست. شرکت گوگل هم به ‌تازگي تلاش‌هايي را در اين زمينه آغاز کرده است.

4. تصاوير هولوگرافيک

بيمارستان مکاني براي بهبودي و درمان ‌است اما ملاقات بيمار و ورود به محيط بيمارستان خود مي‌تواند سبب بيماري شود. در ايالات ‌متحده آمريکا سالانه بيش از 2 ميليون نفر دچار عفونت‌هاي بيمارستاني مي‌شوند و از اين تعداد بيش از 100 هزار نفر جان خود را از دست مي‌دهند. همچنين، حدود 20 ميليارد دلار هزينه درمان اين عفونت‌ها مي‌شود.

يکي از متداول‌ترين راه‌هاي انتقال عوامل بيماري‌زا در بيمارستان‌ها، تماس با سطوح آلوده و سپس لمس صورت، چشم و بيني است. وارد کردن اطلاعات بدون دست زدن به صفحه‌کليد يا ماوس يکي از راهکارهايي است که تماس با سطوح آلوده را حذف مي‌کند. يکي از مشکلاتي که در مورد تجهيزات بيمارستاني وجود دارد، ضدعفوني نشدن 100 درصد آن‌هاست. سطوح هولوگرافيک براي وارد کردن داده‌ها، به‌ جاي صفحه‌کليد و ماوس فيزيکي، مي‌توانند اين مشکل را حل کنند. برخي افراد کار کردن با سطوح هولوگرافيک را نمي‌پسندند چون حس واقعي تماس با سطحي فيزيکي را ندارند. در ژاپن کمپاني HaptoMime يک تکنولوژي را ابداع کرده است که علاوه بر هولگرافيک بودن، حس لمس فيزيکي را هم به کاربر القا مي‌کند. البته اين تکنولوژي فعلا در مرحله آزمايشي و ابتدايي است.

5. تست خونهاي نوين

هيچ‌کس سوزن‌هايي را که براي نمونه‌گيري استفاده مي‌شوند دوست ندارد، به ‌ويژه اگر عمليات نمونه‌گيري چند بار و توسط يک اپراتور ناشي انجام شود! خبر خوب اين‌که کمپاني ترانوس راهي يافته است که با يک‌هزارم حجم خون فعلي، آناليز کامل (به‌ عنوان مثال شمارش کامل تعداد سلول‌هاي خوني شامل گلبول‌هاي سفيد و قرمز و پلاکت‌ها) انجام شود. اين مساله در نهايت سبب کاهش هزينه‌هاي آزمايشگاه و رفاه حال بيمار مي‌شود.

6. انتقال ملکول دياناي ميتوکندريايي

تولد بچه‌هايي با سه والد با کمک نوآوري انتقال ژنوم ميتوکندري (جزو ساختارهاي درون‌سلولي است که در تامين انرژي سلولي نقش دارند و داراي يک ژنوم مستقل از هسته است که اختلالات آن سبب برخي بيماري‌هاي مادرزادي مي‌شود) ميسر شده است تا بتوان بيماري‌هاي کشنده ژنتيکي مانند نارسايي قلب و مشکلاتي مثل کري ژنتيکي را درمان کرد. اگرچه مسائلي اخلاقي مرتبط با اين پژوهش‌ها وجود دارند اما امکاناتي که به ‌وسيله اين تکنولوژي فراهم مي‌شوند، بي‌شمارند. اين فرايند آن شامل لقاح مصنوعي در لوله آزمايش به کمک اسپرم پدر و تخمک مادر و ژنوم ميتوکندريايي يک اهداکننده سالم براي حذف مشکلات ژنتيکي در جنين است. اين تکنيک اولين بار در اواخر دهه 90 ميلادي براي حل مشکل نازايي در دو زوج به کار رفت. حل مشکلات و بيماري‌هاي مرتبط با ژن‌ها در نهايت سبب افزايش طول عمر، بهبود وضعيت سلامتي و حذف برخي بيماري‌ها مي‌شود. اين تکنولوژي به زوج‌هايي که داراي سابقه بيماري‌هاي کشنده ژنتيکي هستند و به همين دليل نمي‌توانند بچه‌دار شوند، فرصتي براي داشتن فرزنداني عادي و سالم مي‌دهد. هرچه نوآوري و دانش در طي کردن اين فرايند بيشتر مي‌شود، شانس اجراي موفق انتقال ژنوم ميتوکندريايي افزايش مي‌يابد. به علت بحث‌هايي که در مورد مسائل اخلاقي اين روش وجود دارد، مشکلاتي در زمينه پذيرش آن از سوي جامعه هست اما به ‌هر حال مزاياي اين روش به ‌مرور سبب افزايش مطلوبيت آن و پذيرش آن از سوي جامعه مي‌شود.

7. جراحي پلاستيک و سلولهاي بنيادي

برخي ادعاهاي نادرست در مورد استفاده از سلول‌هاي بنيادي مشکلاتي را در انجام پژوهش‌ها روي آن‌ها ايجاد کرده است. البته تمرکز روي آن‌ها در سال‌هاي اخير افزايش‌ يافته است. عمل زيبايي با هدف ترميم آسيب‌ديدگي‌هاي تصادفات يا جراحي‌ها با کمک سلول‌هاي بنيادي و تزريق آن‌ها به زير پوست بيماري به ‌مرور به روشي متداول در جراحي زيبايي تبديل مي‌شود. استفاده از اين روش از سوي سازمان‌هاي بهداشتي و سلامت آمريکا تاييد شده است. نتايج پژوهشي که دانشگاه کپنهاک انجام داده است، نشان مي‌دهد سلول‌هاي بنيادي مي‌توانند 4 ماه 81 درصد حجم اوليه خود را حفظ کنند در حالي ‌که در روش‌هاي جايگزين ديگر - مانند خارج کردن سلول‌هاي چربي از يک مکان و انتقال آن به مکان ديگر در بدن - تنها 16 درصد حجم سلول‌ها باقي مي‌ماند. نکته جالب اين تکنولوژي امکان کاربرد آن در تمام قسمت‌هاي بدن است.

استفاده از روش‌هايي که نياز به جراحي را کاهش مي‌دهند، علاوه بر تعديل هزينه‌هاي جراحي، سبب کاهش نياز به بستري شدن بيمار و عوارض جانبي ريکاوري مي‌شود.

 

تاریخ انتشار : 1395/01/29
کد : 70384
تعداد بازدید: 12

    تمامی حقوق متعلق به این سایت برای بنیاد ملی نخبگان محفوظ می باشد
آدرس: خیابان آزادی- بین خیابان نواب و رودکی- جنب کوچه طاهرنیا- پلاک 209 تلفن: 63478000 - 09601