متن کامل اساس نامه بنیاد ملی نخبگان مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
مصوب پانصد و شصتمين جلسه مورخ 10/03/1384 شوراي عالي انقلاب فرهنگي

شرح:
مقدمه
نظر به تأكيد مقام معظم رهبري در استفاده صحيح و مناسب از ظرفيت‌هاي علمي نخبگان در راستاي توسعه كشور و لزوم حركت انقلابي در مسير رفع موانع و مشكلات توليد دانش و جنبش نرم‌افزاري در جلسه ديدار برخي از نخبگان علمي كشور با ايشان در مهر ماه 1383، بنياد ملي نخبگان كشور با اساسنامه‌ايي به شرح ذيل تشكيل مي‌گردد:

فصل اول: كليات
ماده (1) نام:
نام بنياد عبارت است از بنياد ملي نخبگان كشور كه از اين پس در اين اساسنامه به اختصار «بنياد» ناميده مي‌شود.
ماده (2) هدف:
هدف از تأسيس بنياد، عبارت است از برنامه‌ريزي و سياستگذاري براي شناسايي، هدايت، حمايت مادي و معنوي نخبگان، جذب، حفظ و بكارگيري و پشتيباني از آنان در راستاي ارتقاء توليد علم، فناوري و توسعه علمي و متوازن كشور و احراز جايگاه برتر علمي، فناوري و اقتصادي در منطقه براساس سند چشم انداز كشور درافق 1404 .
ماده (3) وظايف:
1ـ سياستگذاري و برنامه‌ريزي براي :
الف ـ پشتيباني مادي و معنوي از نخبگان كشور
ب ـ شناسايي، هدايت و حمايت نخبگان به منظور ارتقاء توليد علم در كشور
ج ـ كشف، جذب و پرورش استعدادها و حمايت از شخصيت‌هاي جامع الشرايط علمي
د ـ حمايت از نخبگان براي انجام فعاليت هاي تحقيقاتي و كارآفريني
2ـ ايجاد هماهنگي ميان سازمان‌ها و نهادهاي مرتبط با نخبگان و نظارت بر فعاليتهاي مربوط به آنان در جهت اجراي سياستها و برنامه‌هاي مصوب
3ـ كمك به فراهم نمودن تسهيلات و امكانات لازم براي دسترسي محققان و نخبگان به تحقيقات جهاني و انتقال فناوريهاي جديد به كشور در راستاي تحقق اهداف توسعه علمي و متوازن كشور
4ـ كمك به فراهم نمودن تسهيلات و امكانات لازم براي حضور نخبگان در همايش‌هاي علمي در داخل و خارج كشور
5ـ تشكيل شبكة جهاني ويژه نخبگان ايراني در داخل و خارج از كشور
ماده (4) تعريف نخبه و احراز نخبگي:
نخبه: به فرد برجسته و كارآمدي اطلاق مي‌شود كه اثر گذاري وي در توليد علم، هنر و فناوري كشور محسوس باشد و هوش، خلاقيت، كارآفريني و نبوغ فكري وي در راستاي توليد دانش و نوآوري موجب سرعت بخشيدن به رشد و توسعه علمي و متوازن كشور گردد. احراز نخبگي افراد براساس آيين نامه پيشنهادي هيئت امناء و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي خواهد بود.
ماده (5) شكل حقوقي
بنياد داراي شخصيت حقوقي مستقل است و بصورت مؤسسه دولتي و منحصراً براساس مقررات اين اساسنامه تحت نظر رئيس جمهور اداره مي‌شود. رئيس بنياد معاون رئيس جمهور است
فصل دوم: اركان
ماده (6) اركان
بنياد داراي اركان زير مي‌باشد:
1ـ هيأت امناء
2ـ رييس بنياد
3ـ شوراي نخبگان
ماده 7) هيأت امناء
هيأت امناء عاليترين مرجع بنياد در زمينه سياستگذاري و تصميم گيري و داراي كليه اختيارات قانوني در حدود اهداف و وظايف بنياد و اداره امور آن مي‌باشد. رياست هيأت امناء با رييس جمهوري اسلامي ايران مي‌باشد.
ماده (8) تركيب هيأت امناء
الف: اعضاي حقوقي
1ـ رييس جمهور (رئيس هيئت امناء)
2ـ معاون اول رئيس جمهور
3ـ معاون رئيس جمهور و رئيس بنياد
4ـ دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي
5ـ وزير علوم، تحقيقات و فناوري
6ـ وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي
7ـ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي
8ـ وزير آموزش و پرورش
9ـ رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور
10ـ رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي
11ـ رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها
12ـ رئيس جهاد دانشگاهي
13ـ رئيس دانشگاه آزاد اسلامي
تبصره 1ـ براي پيشبرد اهداف بنياد، قائم مقام رئيس بنياد طبق ضوابط تصويب شده توسط هيأت امناء و با رعايت شرايط مندرج در ماده 10 اساسنامه منصوب مي‌شود.
تبصره 2ـ احكام اعضاي فوق الذكر توسط رئيس هيئت امناء صادر خواهد شد.
ب : اعضاي حقيقي
نه نفر از شخصيت‌هاي خبره و نخبه علمي كشور به عنوان اعضاي حقيقي كه دو نفر از آنها از علماي برجسته حوزه‌هاي علميه به انتخاب شوراي عالي حوزه علميه قم و دو نفر از بانوان نخبه علمي كشور مي‌باشند.
تبصره 3ـ احكام اعضاي فوق الذكر به پيشنهاد رئيس بنياد و با حكم رئيس هيئت امناء صادر خواهد شد.
ماده 9) وظايف هيأت امناء
1ـ تعيين سياست‌ها و برنامه‌ها و خط مشي فعاليت‌هاي بنياد
2ـ تصويب سياستها و برنامه‌هاي لازم در ارتباط با نخبگان كه توسط رئيس جمهور ابلاغ مي‌شود .
3ـ سياستگذاري و تصميم گيري كلان در خصوص نخبگان و تصويب آيين نامه هاي داخلي و اجرايي بنياد
4ـ بررسي و اتخاذ تصميم در مورد پيشنهادهاي رييس بنياد و يا پيشنهادهايي كه از جانب حداقل يك سوم از اعضاء هيئت امناء ارائه شده باشد.
5ـ تصويب نمودار سازماني و پست‌هاي مورد نياز بنياد
6ـ تصويب بودجه و ترازنامه ساليانه بنياد
7ـ تصويب آيين نامه‌هاي نحوه ارائه كمك‌هاي مادي و معنوي بنياد به نخبگان.
8ـ ايجاد هماهنگي بين دستگاهها، مراكز و نهادهايي كه متولي امور نخبگان مي‌باشند.
9ـ پيشنهاد ادغام مؤسسات و واحدهاي سازماني دستگاههاي اجرايي كه در رابطه با امور نخبگان فعاليت‌ مي‌نمايند به مراجع قانوني ذي ربط جهت تصويب.
10ـ تصويب اساسنامه صندوق‌هاي حمايتي در ارتباط با نخبگان علمي و دانشمندان و پژوهشگران
11ـ تصويب آيين نامه جذب و بكارگيري نخبگان علمي كشور و نحوه ارائه كمك‌هاي مادي و معنوي به آنان
12ـ تصويب آيين نامه‌‌ها و مقررات مورد نياز بنياد
13ـ بررسي و اتخاذ تصميم در اموري كه از سوي رئيس هيأت امناء يا رئيس بنياد در دستور كار هيأت امنا قرار مي‌گيرد و در راستاي تحقق اهداف و انجام وظايف بنياد است.
14ـ پيشنهاد اصلاح و يا تغيير اساسنامه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي
15ـ بررسي و تصويب كليه ضوابط پيشنهادي از سوي شوراي نخبگان
تبصره 1) جلسات عادي هيأت امناء سالي دوبار به پيشنهاد رييس بنياد تشكيل مي‌شود. هر جلسه با حضور حداقل دو سوم از اعضا هيئت امناء رسميت مي‌يابد و تصميمات با رأي موافق اكثريت اعضاي حاضر در جلسه معتبر مي‌باشد.
تبصره 2) جلسات فوق العاده هيأت امناء برحسب ضرورت با پيشنهاد رئيس بنياد و يا رئيس هيأت امناء تشكيل مي‌شود.
تبصره 3): ايجاد هرگونه مؤسسه در ارتباط با نخبگان با تأييد بنياد به تصويب مراجع قانوني ذي ربط مي‌رسد.
ماده 10) رييس بنياد
رييس بنياد (معاون اول رئيس جمهور) بالاترين مقام اجرايي بنياد است. قائم مقام رئيس بنياد از ميان اعضاء هيأت علمي و واجد شرايط زير انتخاب مي‌شود:
1ـ داراي توانمندي علمي، پژوهشي و اجرايي در امور مربوط به نخبگان باشد.
2ـ داراي سوابق علمي و اجرايي درخشان بوده و آشنا با جامعه نخبگان و نيازهاي علمي آنان باشد.
3ـ آشنا به معيارهاي استاندارد بين المللي و سازوكارهاي بنيادهاي نخبه پرور جهان باشد.
4ـ نسبت به نظام‌هاي علمي، اداري، مالي، اقتصادي و برنامه‌ريزي و مديريت كشور اشراف داشته باشد.
تبصره ) رياست بنياد و قائم مقام ايشان به عنوان سمت آموزشي و پژوهشي محسوب مي‌شود.
ماده 11) الف ـ وظايف رييس بنياد
1ـ اجراي كليه مصوبات هيأت امناء
2ـ اداره و هدايت امور بنياد و نظارت بر حسن اجراي فعاليت‌هاي آن در چارچوب اساسنامه، ضوابط و مقررات مصوب هيأت امناء
3ـ اداره شوراي نخبگان
4ـ تأمين ساز و كار لازم جهت عملياتي كردن ايده‌هاي نخبگان
5ـ هماهنگي و هدايت مراكز علمي، اجرايي، توليدي، خدماتي (دولتي و غيردولتي) براي جذب و بكارگيري نخبگان كشور
6ـ پيشنهاد اصلاح و يا تغيير در مواد اساسنامه به هيأت امناء و پس از تأييد هيئت امناء جهت تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي
7ـ برنامه‌ريزي براي تقويت روحيه و انگيزه‌هاي ديني، اخلاقي و ملي نخبگان در جهت خدمت به كشور
8ـ ارائه گزارش سالانه از فعاليت‌هاي بنياد به شوراي عالي انقلاب فرهنگي
9ـ اطلاع رساني مناسب و ساليانه به افكار عمومي در مورد فعاليتهاي بنياد
10ـ نصب و عزل كاركنان بنياد، تعيين حقوق و دستمزد آنان طبق مقررات و آئين نامه استخدامي بنياد كه به تصويب هيأت امنا مي‌رسد .
11ـ حفظ و حراست اموال و دارايي‌هاي منقول و غيرمنقول بنياد
12ـ تهيه گزارش عملكرد سالانه بنياد و ارائه آن به هيأت امناء براي بررسي
13ـ نمايندگي بنياد در كليه مراجع اداري و قضايي با حق توكيل به غير براي استيفاي حقوق بنياد در حدود مقررات
14ـ ارائه ترازنامه و صورت منابع و مصارف تركيبي سالانه هيأت امناء براي تصويب
ماده 12) شوراي نخبگان
شوراي نخبگان شوراي علمي بنياداست كه تركيب اعضاي آن متشكل از رييس بنياد (رئيس شورا)، قائم مقام و معاونان بنياد و 7 نفر عضو اصلي مي‌باشد كه از ميان نخبگان با پيشنهاد هيأت امناء و تأييد رئيس هيأت امنا و حكم رييس بنياد به مدت 5 سال منصوب مي‌گردند. شرايط و ويژگي اعضاي شوراي نخبگان و وظايف آن توسط هيئت امناء تعيين مي‌گردد.
فصل سوم: امور مالي و اداري
ماده 13)
بودجه بنياد از محل كمك‌هاي پيش بيني شده در رديف‌هاي بودجه ساليانه كل كشور و كمكها و هداياي اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي و غيردولتي تأمين مي‌شود.
تبصره 1) بنياد مي‌تواند از محل منافع حاصل از تمامي موقوفات در نظر گرفته شده براي امور نخبگان براي برنامه هاي حمايتي و هدايتي خود استفاده نمايد.
تبصره 2) دستگاههاي اجرايي مي‌توانند در قالب مقررات قانوني مورد عمل قسمتي از اعتبارات ساليانه خود را جهت كمك به بنياد اختصاص دهند.
ماده 14)
بنياد نخبگان براساس آيين نامه‌ها و مقررات اداري، مالي، استخدامي و تشكيلاتي خاص مصوب هيئت امناء مربوط كه به تأييد رئيس هيئت امناء مي‌رسد، بدون الزام به رعايت قانون محاسبات عمومي، قانون استخدام كشوري و ساير قوانين و مقررات عمومي، اداري، مالي و استخدامي اداره خواهد شد.

فصل چهارم: مقررات متفرقه
ماده 15)
محل اصلي بنياد در تهران است و علاوه بر آن با تصويب هيأت امناء مي‌تواند نمايندگي‌هايي در داخل و يا خارج از كشور داشته باشد.
ماده 16)
اموال منقول و غيرمنقول و حقوق و ساير امكانات بنياد متعلق به دولت است كه در صورت انحلال بنياد به نهاد رياست جمهوري تحويل خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه، 4 فصل، 16 ماده و 9 تبصره در جلسه 562 مورخ 10/3/84 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد.